Báo cáo lỗ và thu nhập toàn diện khác (Other Comprehensive Income - OCI) là một thành phần trong hệ thống báo cáo tài chính, thể hiện các khoản thu nhập và chi phí đã được ghi nhận nhưng chưa thực hiện, không đi qua Báo cáo kết quả kinh doanh trong kỳ. Báo cáo này cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về sự biến động vốn chủ sở hữu của ngân hàng, bao gồm cả những khoản lãi, lỗ tiềm ẩn chưa được hiện thực hóa, giúp nhà quản trị và các bên liên quan đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả hoạt động và rủi ro tài chính của tổ chức tín dụng.
Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam VAS 1 và chuẩn mực quốc tế IAS 1, thu nhập toàn diện khác bao gồm các khoản chủ yếu như: lãi, lỗ chưa thực hiện từ tài sản tài chính (trước đây là chứng khoán sẵn sàng để bán - AFS theo IAS 39, nay được thay thế bằng danh mục FVOCI theo IFRS 9), chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh từ việc chuyển đổi báo cáo tài chính của các hoạt động ở nước ngoài, lãi, lỗ từ đánh giá lại tài sản cố định theo mô hình giá trị hợp lý, và các điều chỉnh hồi tố phát sinh do thay đổi chính sách kế toán hoặc sai sót trọng yếu. Những khoản mục này được ghi nhận trực tiếp vào vốn chủ sở hữu thay vì thông qua Báo cáo kết quả kinh doanh. Khi các khoản lãi, lỗ này được thực hiện (ví dụ: khi ngân hàng bán chứng khoán hoặc thanh toán các khoản nợ bằng ngoại tệ), chúng sẽ được phân loại lại (reclassification) vào Báo cáo kết quả kinh doanh trong kỳ phát sinh giao dịch. Công thức tổng quát: Tổng thu nhập toàn diện = Lợi nhuận sau thuế (trên Báo cáo kết quả kinh doanh) + Thu nhập toàn diện khác (sau thuế).
Tại các ngân hàng thương mại Việt Nam như Vietcombank, BIDV, Techcombank hay MB, Báo cáo lỗ và thu nhập toàn diện khác thường phản ánh các khoản mục lớn như chênh lệch đánh giá lại danh mục trái phiếu Chính phủ, chứng khoán đầu tư; chênh lệch tỷ giá phát sinh từ việc đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá cuối kỳ; hoặc phần thay đổi của các quỹ dự phòng rủi ro ngân hàng. Ví dụ, khi ngân hàng nắm giữ một lượng lớn trái phiếu Chính phủ và lãi suất thị trường giảm, giá trị thị trường của các trái phiếu này tăng lên, khoản lãi chưa thực hiện sẽ được ghi nhận vào OCI và làm tăng vốn chủ sở hữu. Tương tự, khi tỷ giá USD/VND biến động mạnh vào cuối năm tài chính, các khoản chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện từ tài sản và nợ phải trả bằng ngoại tệ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến OCI, làm thay đổi vốn chủ sở hữu của ngân hàng.
Về quy định pháp lý, các tổ chức tín dụng tại Việt Nam phải lập và trình bày Báo cáo lỗ và thu nhập toàn diện khác theo hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) do Bộ Tài chính ban hành, đặc biệt là VAS 1 - Trình bày Báo cáo Tài chính, cùng các thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước như Thông tư 49/2014/TT-NHNN về chế độ báo cáo tài chính đối với tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, theo lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam (Đề án 345/QĐ-BTC của Bộ Tài chính), khi chuyển đổi sang IFRS 9, danh mục chứng khoán AFS sẽ được thay thế bằng FVOCI (Fair Value through Other Comprehensive Income), làm thay đổi đáng kể cách phân loại và ghi nhận các khoản thu nhập toàn diện khác trong tương lai.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần phân biệt rõ ba điểm quan trọng: thứ nhất, OCI là các khoản CHƯA THỰC HIỆN, ghi nhận trực tiếp vào vốn chủ sở hữu, trong khi thu nhập trên Báo cáo kết quả kinh doanh là các khoản ĐÃ THỰC HIỆN. Thứ hai, cần nắm vững ba danh mục tài sản tài chính theo IFRS 9 gồm FVTPL (ghi nhận vào lỗ lãi), FVOCI (ghi nhận vào OCI) và Amortized Cost (không ảnh hưởng đến cả hai báo cáo). Thứ ba, khi làm bài thi chứng chỉ CFA, FRM hoặc các kỳ thi nghiệp vụ ngân hàng của NHNN, câu hỏi về OCI thường tập trung vào việc xử lý chênh lệch tỷ giá, đánh giá lại tài sản và tác động của chúng đến tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của ngân hàng.