Báo cáo sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán là báo cáo tổng hợp các sự kiện, giao dịch phát sinh trong khoảng thời gian từ ngày kết thúc kỳ kế toán đến ngày chính thức phát hành báo cáo tài chính (BCTC) của đơn vị. Báo cáo này nhằm cung cấp thông tin về những sự kiện có ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính, giúp người sử dụng BCTC - đặc biệt là các nhà đầu tư, cổ đông và cơ quan quản lý nhà nước - có đầy đủ cơ sở để đưa ra quyết định kinh tế chính xác. Đây là nội dung bắt buộc trong phần thuyết minh BCTC theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam.
Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 10, các sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán được phân thành hai loại chính: sự kiện điều chỉnh và sự kiện không điều chỉnh. Sự kiện điều chỉnh là những sự kiện cung cấp thêm bằng chứng về các điều kiện đã tồn tại tại ngày kết thúc kỳ kế toán, đòi hỏi đơn vị phải điều chỉnh các số liệu đã ghi nhận trong BCTC. Ngược lại, sự kiện không điều chỉnh là các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán, không liên quan đến điều kiện đã tồn tại trước đó, chỉ cần trình bày thuyết minh mà không cần điều chỉnh số liệu. Ban Giám đốc đơn vị có trách nhiệm rà soát, đánh giá mức độ trọng yếu của từng sự kiện, đồng thời lập báo cáo trình Hội đồng quản trị hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi BCTC được phát hành chính thức.
Trong thực tiễn hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, báo cáo này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng do tính chất nhạy cảm của thông tin tài chính ngân hàng. Ví dụ, một ngân hàng có năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2023 và dự kiến phát hành BCTC ngày 31/3/2024, nếu trong khoảng thời gian đó có khách hàng doanh nghiệp lớn bị tuyên bố phá sản và khoản nợ đã có dấu hiệu suy giảm trước ngày 31/12/2023, đây là sự kiện điều chỉnh cần trích lập dự phòng bổ sung ngay trong BCTC năm 2023. Trường hợp ngân hàng phát hành cổ phiếu mới, sáp nhập với tổ chức tín dụng khác hoặc thay đổi nhân sự cấp cao sau ngày kết thúc kỳ kế toán, đó là sự kiện không điều chỉnh, chỉ cần thuyết minh chi tiết trong phần ghi chú của BCTC.
Quy định pháp lý liên quan đến báo cáo sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán được quy định cụ thể tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 10 (VAS 10) ban hành theo Quyết định số 234/2003/QĐ-BTC ngày 30/12/2003 của Bộ Tài chính và các văn bản sửa đổi bổ sung. Đối với các tổ chức tín dụng, Thông tư số 49/2014/TT-NHNN hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho các ngân hàng thương mại cũng có những quy định chi tiết về vấn đề này, bên cạnh Thông tư số 47/2018/TT-NHNN quy định về công bố thông tin trên thị trường chứng khoán đối với tổ chức tín dụng.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần ghi nhớ kỹ sự khác biệt giữa hai loại sự kiện: sự kiện điều chỉnh và sự kiện không điều chỉnh, bởi đây là câu hỏi thường xuyên xuất hiện trong các bài thi chứng chỉ nghiệp vụ. Cần phân biệt rõ hai mốc thời điểm quan trọng là "ngày kết thúc kỳ kế toán" và "ngày phát hành báo cáo tài chính" - hai mốc này khác nhau và xác định phạm vi các sự kiện cần phải báo cáo. Lưu ý rằng những sự kiện phát sinh sau ngày phát hành BCTC không còn thuộc phạm vi của VAS 10 mà sẽ được xử lý theo các quy định riêng về công bố thông tin bất thường khác.