Bảo đảm bằng chứng khoán niêm yết là gì?
Bảo đảm bằng chứng khoán niêm yết (tiếng Anh: Collateral by Listed Securities) là một hình thức bảo đảm tiền vay phổ biến trong hoạt động ngân hàng, trong đó khách hàng sử dụng các loại chứng khoán đang được giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung — cụ thể là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và thị trường UPCOM — làm tài sản bảo đảm cho khoản vay hoặc nghĩa vụ tài chính của mình. Các chứng khoán niêm yết thường được sử dụng bao gồm cổ phiếu (equity securities), trái phiếu (debt securities) và chứng chỉ quỹ (fund certificates) của các công ty, tập đoàn lớn có tình hình tài chính lành mạnh và thanh khoản cao trên thị trường.
Cơ sở pháp lý của hình thức bảo đảm này được quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 295 và các điều liên quan về hợp đồng thế chấp), Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Luật Chứng khoán 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng ban hành nhiều thông tư, quyết định để hướng dẫn các tổ chức tín dụng trong việc nhận chứng khoán niêm yết làm tài sản bảo đảm, đảm bảo hoạt động cấp tín dụng an toàn và hiệu quả. Hợp đồng bảo đảm bằng chứng khoán niêm yết thường được thực hiện dưới hình thức hợp đồng thế chấp có công chứng, chứng thực hoặc theo quy trình đăng ký giao dịch bảo đảm tại Trung tâm Đăng ký Giao dịch, Tài sản thuộc các cơ quan có thẩm quyền.
Về bản chất, đây là một công cụ tài chính có tính hai chiều: đối với khách hàng, việc sử dụng chứng khoán niêm yết làm tài sản bảo đảm giúp họ tiếp cận nguồn vốn vay nhan