Bảo hiểm COVID-19 là gì?
Bảo hiểm COVID-19 (tiếng Anh: COVID-19 Insurance) là một dạng sản phẩm bảo hiểm sức khỏe bổ sung được các công ty bảo hiểm thiết kế và triển khai trong giai đoạn đại dịch COVID-19 bùng phát toàn cầu từ năm 2020. Sản phẩm này ra đời nhằm mục đích hỗ trợ tài chính cho người tham gia khi không may gặp rủi ro liên quan đến việc nhiễm virus SARS-CoV-2, bao gồm các chi phí điều trị y tế, chi phí cách ly, trợ cấp hàng ngày trong thời gian điều trị và bồi thường tử vong theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Về bản chất, đây là một hợp đồng bảo hiểm giữa người tham gia (bên mua bảo hiểm) và công ty bảo hiểm (bên bảo hiểm), trong đó bên mua đóng phí bảo hiểm theo thỏa thuận để đổi lấy quyền được chi trả chi phí khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Điểm khác biệt cốt lõi giữa bảo hiểm COVID-19 và các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe truyền thống nằm ở chỗ phạm vi bảo hiểm được giới hạn trong một loại bệnh cụ thể là SARS-CoV-2, đồng thời có tính thời điểm (time-bound) rất cao, gắn liền với diễn biến của đại dịch. Điều này có nghĩa khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố kết thúc tình trạng đại dịch khẩn cấp hay khi các biện pháp phòng chống dịch đặc biệt không còn hiệu lực, sản phẩm có thể được điều chỉnh, tạm dừng hoặc ngừng triển khai theo quyết định của doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan quản lý nhà nước. Tại Việt Nam, Bộ Tài chính và Bộ Y tế là hai cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy tắc, điều khoản bảo hiểm và giám sát hoạt động kinh doanh sản phẩm này, đảm bảo tuân thủ Luật Kinh doanh bảo hiểm số 24/2008/QH12 và Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm.
Tại thị trường Việt Nam, bảo hiểm COVID-19 chủ yếu được phân phối dưới dạng hợp đồng bảo hiểm phi nhân thọ ngắn hạn với thời hạn từ 3 tháng đến 12 tháng, mức phí dao động từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, nhằm tạo điều kiện cho đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động có thu nhập thấp, tiếp cận với chi phí hợp lý. Bên cạnh kênh phân phối truyền thống qua đại lý bảo hiểm, nhiều ngân hàng thương mại đã phối hợp với các công ty bảo hiểm để tặng bảo hiểm COVID-19 miễn phí cho khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng số, mở thẻ tín dụng hoặc tham gia các chương trình ưu đãi, qua đó nâng cao giá trị dịch vụ tài chính trọn gói và thu hút khách hàng mới.
Thuật ngữ tiếng Anh: COVID-19 Insurance
Lĩnh vực: Bảo hiểm & Chứng khoán
Đặc điểm và phân loại
Bảo hiểm COVID-19 có những đặc điểm nhận biết riêng biệt so với các sản phẩm bảo hiểm khác và được phân thành nhiều loại tùy theo mục đích sử dụng, đối tượng tham gia và mức độ bảo vệ. Dưới đây là bảng phân loại chi tiết:
| Tiêu chí phân loại | Loại bảo hiểm | Đặc điểm nổi bật | Đối tượng phù hợp | Mức phí tham khảo |
|---|---|---|---|---|
| Phạm vi bảo hiểm | Bảo hiểm điều trị nội trú | Chi trả chi phí nằm viện, phẫu thuật, thuốc men điều trị COVID-19 tại cơ sở y tế | Người có nguy cơ cao, người mắc bệnh nền | 150.000 – 500.000 đồng/năm |
| Phạm vi bảo hiểm | Bảo hiểm trợ cấp cách ly | Chi trả trợ cấp hàng ngày khi bị cách ly tập trung hoặc cách ly tại nhà | Công nhân, người đi công tác, du học sinh | 100.000 – 300.000 đồng/năm |
| Phạm vi bảo hiểm | Bảo hiểm tử vong | Bồi thường cho người thụ hưởng khi người được bảo hiểm tử vong do COVID-19 | Trụ cột gia đình, người có người thân phụ thuộc | 200.000 – 600.000 đồng/năm |
| Đối tượng tham gia | Bảo hiểm cá nhân | Một người tham gia, mức phí và quyền lợi tính riêng | Cá nhân có nhu cầu tự bảo vệ | 100.000 – 400.000 đồng/năm |
| Đối tượng tham gia | Bảo hiểm nhóm/gia đình | Nhiều người cùng tham gia một hợp đồng, hưởng chiết khấu phí | Doanh nghiệp, gia đình nhiều thành viên | 80.000 – 250.000 đồng/người/năm |
| Thời hạn hợp đồng | Ngắn hạn (3 – 6 tháng) | Phù hợp giai đoạn dịch bùng phát mạnh | Người cần bảo vệ tạm thời | 50.000 – 200.000 đồng |
| Thời hạn hợp đồng | Dài hạn (12 tháng) | Quyền lợi trọn năm, có thể gia hạn | Người cần bảo vệ liên tục | 100.000 – 600.000 đồng |
| Kênh phân phối | Qua ngân hàng (bancassurance) | Ngân hàng phân phối kèm sản phẩm tín dụng, tiết kiệm | Khách hàng ngân hàng | Thường miễn phí hoặc giảm giá |
| Kênh phân phối | Qua công ty bảo hiểm | Mua trực tiếp tại công ty bảo hiểm hoặc qua đại lý | Mọi đối tượng | Theo quy định công ty |
Các đặc điểm nhận biết cốt lõi của bảo hiểm COVID-19:
- Tính thời điểm cao: Sản phẩm chỉ phát huy giá trị khi đại dịch COVID-19 đang được công bố hoặc các biện pháp phòng chống dịch đặc biệt còn hiệu lực.
- Phạm vi hẹp: Chỉ bảo hiểm cho rủi ro nhiễm SARS-CoV-2, không bao gồm các bệnh truyền nhiễm khác.
- Quy trình chi trả nhanh: Nhiều công ty bảo hiểm thiết kế quy trình giải quyết quyền lợi trong 3 – 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Hồ sơ yêu cầu đơn giản: Giấy xét nghiệm PCR/RT-PCR dương tính, giấy ra viện, quyết định cách ly từ cơ quan có thẩm quyền.
- Không yêu cầu khám sức khỏe trước: Hầu hết sản phẩm cho phép tham gia mà không cần khám sức khỏe ban đầu, giúp đẩy nhanh tốc độ ký hợp đồng.
- Kết hợp với ngân hàng: Nhiều ngân hàng thương mại sử dụng bảo hiểm COVID-19 như một giá trị gia tăng (value-added service) để giữ chân khách hàng.
Ví dụ thực tế trong ngành ngân hàng
Dưới đây là ba ví dụ minh họa cách bảo hiểm COVID-19 được ứng dụng trong thực tiễn ngành ngân hàng Việt Nam, sử dụng tên gọi chung để minh họa:
Ví dụ 1: Chương trình tặng bảo hiểm COVID-19 cho khách hàng mở thẻ tín dụng tại Ngân hàng A
Ngân hàng A phối hợp với Công ty bảo hiểm nhân thọ B triển khai chương trình "An tâm cùng Ngân hàng A" vào tháng 8/2021, thời điểm dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại TP. HCM và các tỉnh phía Nam. Theo đó, mỗi khách hàng mới mở thẻ tín dụng quốc tế của Ngân hàng A sẽ được tặng miễn phí một gói bảo hiểm COVID-19 với thời hạn 6 tháng, bao gồm: trợ cấp 1.000.000 đồng/ngày trong thời gian điều trị nội trú (tối đa 30 ngày), bồi thường 100.000.000 đồng trong trường hợp tử vong. Trong vòng 3 tháng triển khai, chương trình đã thu hút hơn 50.000 khách hàng đăng ký mới thẻ tín dụng, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, khi khách hàng phát sinh chi phí điều trị COVID-19, Ngân hàng A hỗ trợ luôn thủ tục yêu cầu bồi thường ngay trên ứng dụng ngân hàng số, giúp giảm 60% thời gian xử lý so với kênh đại lý truyền thống.
Ví dụ 2: Bảo hiểm nhóm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ qua Ngân hàng B
Ngân hàng B triển khai sản phẩm "Bảo hiểm sức khỏe doanh nghiệp" dành cho các khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có vay vốn tại ngân hàng. Gói bảo hiểm có mức phí 150.000 đồng/người/năm, áp dụng cho toàn bộ nhân viên của doanh nghiệp (tối thiểu 10 người). Quyền lợi bao gồm: chi trả tối đa 50.000.000 đồng cho chi phí điều trị nội trú, 200.000 đồng/ngày trợ cấp nghỉ dưỡng sau điều trị (tối đa 14 ngày), 150.000.000 đồng bồi thường tử vong. Một doanh nghiệp may mặc có 150 công nhân tại Bình Dương đã tham gia gói bảo hiểm này với tổng phí 22.500.000 đồng. Khi 3 công nhân của doanh nghiệp nhiễm COVID-19 phải điều trị nội trú, Công ty bảo hiểm phi nhân thọ A đã chi trả tổng cộng 95.000.000 đồng, giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính và yên tâm ổn định sản xuất.
Ví dụ 3: Sản phẩm bảo hiểm cách ly đi kèm gói tiết kiệm tại Ngân hàng C
Ngân hàng C tung ra gói tiết kiệm "Tiết kiệm an tâm" với mức lãi suất 6,5%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, đi kèm miễn phí bảo hiểm COVID-19 cho người gửi tiền. Cụ thể, khách hàng gửi từ 100.000.000 đồng trở lên sẽ được hưởng quyền lợi: trợ cấp 500.000 đồng/ngày khi cách ly tập trung (tối đa 21 ngày), hỗ trợ 30.000.000 đồng chi phí điều trị ngoại trú, bồi thường 200.000.000 đồng tử vong. Chỉ trong 4 tháng triển khai, Ngân hàng C đã huy động được hơn 1.200 tỷ đồng tiền gửi tiết kiệm, tăng 28% so với cùng kỳ. Đây là chiến lược win-win khi khách hàng an tâm gửi tiết kiệm vì có thêm lớp bảo vệ, còn ngân hàng vừa tăng huy động vốn vừa giữ chân khách hàng trung thành trong dài hạn.
Bảo hiểm COVID-19 trong các ngôn ngữ khác
| Ngôn ngữ | Thuật ngữ | Phiên âm |
|---|---|---|
| Tiếng Anh | COVID-19 Insurance | /ˈkoʊvɪd naɪnˌtiːn ɪnˈʃʊrəns/ |
| Tiếng Nhật | 新型コロナウイルス感染症保険 (Shingata Korona Uirusu Kansenshō Hoken) | /ɕiŋga̠ta̠ koɾo̞na̠ ɯiɾɯsɯ kaŋse̞ɰɕoːː ho̞ke̞ɰ/ |
| Tiếng Hàn | 코로나19 보험 (Korona sipgu boheom) | /kʰoɭona ɕipku pohʌm/ |
| Tiếng Trung | 新冠肺炎保险 (Xīnguān Fèiyán Bǎoxiǎn) | /ɕin˥ kwan˥ fɤɪ˧˥ jɛn˧˥ pau˧˥ ɕjɛn˨˩/ |
| Tiếng Tây Ban Nha | Seguro COVID-19 | /seˈɣuɾo koˈβið ˈnweβe/ |
Câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm COVID-19 khác gì bảo hiểm sức khỏe thông thường?
Bảo hiểm COVID-19 là sản phẩm chuyên biệt chỉ chi trả cho các rủi ro liên quan đến nhiễm virus SARS-CoV-2 và các biến chứng trực tiếp do loại virus này gây ra, trong khi bảo hiểm sức khỏe thông thường có phạm vi rộng hơn, bao gồm nhiều loại bệnh, tai nạn, phẫu thuật và thường đi kèm điều khoản loại trừ. Về mức phí, bảo hiểm COVID-19 có phí thấp hơn nhiều (vài trăm nghìn đồng/năm so với vài triệu đồng/năm của bảo hiểm sức khỏe), nhưng quyền lợi cũng giới hạn hơn. Đặc biệt, bảo hiểm COVID-19 có tính thời điểm rất cao và có thể ngừng triển khai khi đại dịch kết thúc, trong khi bảo hiểm sức khỏe là sản phẩm dài hạn, có giá trị sử dụng ổn định.
Khi nào cần biết về Bảo hiểm COVID-19?
Bạn cần nắm rõ thuật ngữ này khi làm bài thi tuyển dụng ngân hàng, đặc biệt ở phần thi kiến thức ngân hàng – tài chính – bảo hiểm, hoặc khi tư vấn sản phẩm cho khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng số, mở thẻ tín dụng, gửi tiết kiệm kết hợp bảo hiểm. Ngoài ra, kiến thức về bảo hiểm COVID-19 còn cần thiết khi xử lý các tình huống giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng doanh nghiệp, hoặc khi đánh giá hiệu quả của chương trình bancassurance (phân phối bảo hiểm qua ngân hàng). Trong thực tiễn, cán bộ tín dụng thường phải tư vấn gói bảo hiểm này kèm theo các khoản vay, nhằm bảo vệ nguồn thu nhập của người vay khi không may nhiễm bệnh.
Bảo hiểm COVID-19 ảnh hưởng thế nào đến khách hàng?
Đối với khách hàng cá nhân, bảo hiểm COVID-19 giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi phát sinh chi phí điều trị hoặc cách ly, vốn có thể lên đến hàng chục triệu đồng mỗi đợt điều trị. Đối với doanh nghiệp, sản phẩm này giúp ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo vệ lực lượng lao động và hạn chế rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng khi có ca nhiễm trong nhà máy. Tuy nhiên, khách hàng cần đọc kỹ quy tắc bảo hiểm vì có thể có một số điều khoản loại trừ như: từ chối chi trả nếu người tham gia không tiêm vaccine theo khuyến cáo, không khai báo trung thực tình trạng sức khỏe, hoặc vi phạm quy định cách ly của cơ quan có thẩm quyền.
Tổng kết
Bảo hiểm COVID-19 là sản phẩm bảo hiểm có tính thời điểm cao, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài chính cho cá nhân và doanh nghiệp trong giai đoạn đại dịch. Với mức phí thấp, thủ tục đơn giản và quy trình chi trả nhanh chóng, sản phẩm này đã trở thành công cụ hữu hiệu để các ngân hàng, công ty bảo hiểm đồng hành cùng khách hàng vượt qua khó khăn. Đối với người ôn thi ngân hàng, việc nắm vững khái niệm bảo hiểm COVID-19 không chỉ giúp làm bài thi hiệu quả mà còn là nền tảng để tư vấn và xử lý nghiệp vụ bảo hiểm trong thực tiễn công việc. Đặc biệt, khi dịch COVID-19 đã được kiểm soát, thí sinh nên cập nhật thêm các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe mới, bảo hiểm bệnh hiểm nghèo và bảo hiểm nhân thọ liên quan, để có cái nhìn toàn diện về hệ sinh thái bảo hiểm trong ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam.