Bảo hiểm hỗ trợ điều trị ung thư là sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm sức khỏe chuyên biệt, được thiết kế nhằm chi trả các chi phí y tế phát sinh trong quá trình chẩn đoán, điều trị và phục hồi sau ung thư cho người được bảo hiểm. Sản phẩm này thường được phân phối thông qua kênh ngân hàng (bancassurance) dưới dạng sản phẩm bổ sung (rider) đi kèm hợp đồng bảo hiểm chính hoặc đứng độc lập trong các gói bảo hiểm sức khỏe cao cấp.
Về cơ chế hoạt động, khi người được bảo hiểm được cơ sở y tế chẩn đoán mắc bệnh ung thư theo tiêu chuẩn y khoa và thỏa mãn điều kiện chi trả trong hợp đồng, công ty bảo hiểm sẽ chi trả một khoản tiền bảo hiểm cố định hoặc theo hóa đơn y tế thực tế, tùy thuộc vào thiết kế sản phẩm. Quyền lợi bảo hiểm thường bao gồm: trợ cấp điều trị ban đầu, chi phí phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, chi phí thuốc đặc trị, tiền trợ cấp nằm viện và đặc biệt là khoản trợ cấp lớn khi phát hiện bệnh ở giai đoạn nặng. Một số hợp đồng còn cung cấp thêm quyền lợi hỗ trợ sinh hoạt phí cho người bệnh trong thời gian điều trị dài ngày. Phí bảo hiểm được đóng định kỳ theo tháng, quý hoặc năm và có thể được khấu trừ tự động qua tài khoản ngân hàng của khách hàng, tạo sự thuận tiện trong thanh toán.
Tại Việt Nam, các sản phẩm bảo hiểm hỗ trợ điều trị ung thư đang được nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phân phối qua ngân hàng như: Prudential, Manulife, AIA, Dai-ichi Life, Bảo Việt Nhân thọ và FWD. Ví dụ điển hình là khi khách hàng vay mua nhà tại Ngân hàng Vietcombank hoặc mở thẻ tín dụng tại Ngân hàng Techcombank, nhân viên ngân hàng thường tư vấn kèm gói bảo hiểm sức khỏe cao cấp có tích hợp quyền lợi điều trị ung thư với mức chi trả từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng tùy gói. Trong bối cảnh ung thư đang có xu hướng trẻ hóa và chi phí điều trị ngày càng tăng cao (trung bình từ 200 triệu đến hơn 1 tỷ đồng cho một liệu trình), nhu cầu tham gia bảo hiểm loại này của người dân ngày càng lớn.
Về khung pháp lý, hoạt động kinh doanh bảo hiểm hỗ trợ điều trị ung thư chịu sự điều chỉnh của Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, thay thế cho Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000. Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính cũng là văn bản quan trọng liên quan đến quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Ngoài ra, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về bảo hiểm sức khỏe và các quy định về phân phối bảo hiểm qua kênh ngân hàng cũng được áp dụng đồng thời, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý rằng bảo hiểm hỗ trợ điều trị ung thư là một trong những sản phẩm bancassurance đang được cơ quan quản lý thắt chặt trong giai đoạn 2023-2025 do tình trạng tư vấn sai, ép buộc khách hàng mua bảo hiểm khi vay vốn. Thí sinh cần nắm rõ sự khác biệt giữa bảo hiểm nhân thọ truyền thống, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm hỗ trợ điều trị ung thư về phạm vi chi trả, đối tượng bảo hiểm và cơ chế giải quyết quyền lợi. Bên cạnh đó, cần hiểu rõ vai trò của ngân hàng trong việc phân phối bảo hiểm là đại lý bảo hiểm chứ không phải bên cung cấp dịch vụ bảo hiểm, đồng thời nhớ nguyên tắc "khuyến khích nhưng không ép buộc" khi tư vấn sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng vay vốn tại ngân hàng.