Bảo hiểm rủi ro chiến tranh và khủng bố (War and Terrorism Insurance) là một loại hình bảo hiểm tài sản và con người có tính chất bổ sung, nhằm bồi thường cho các tổn thất phát sinh từ những sự kiện đặc biệt nghiêm trọng mà các hợp đồng bảo hiểm tài sản tiêu chuẩn thông thường loại trừ. Đây là công cụ quan trọng giúp cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính chuyển giao rủi ro liên quan đến các hành vi bạo lực có chủ đích, xung đột vũ trang hoặc tấn công khủng bố sang cho các công ty bảo hiểm chuyên ngành.
Theo đó, hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh và khủng bố thường được thiết kế dưới dạng điều khoản bổ sung sung (rider) đính kèm vào hợp đồng bảo hiểm tài sản, bảo hiểm hàng hải, bảo hiểm hàng không hoặc bảo hiểm xây dựng lắp đặt. Phạm vi bồi thường bao gồm thiệt hại vật chất đối với tài sản, gián đoạn kinh doanh, chi phí di dời, cũng như thương vong và tổn thương của con người. Mức phí bảo hiểm thường được tính dựa trên vị trí địa lý, loại hình tài sản, giá trị bảo hiểm và mức độ rủi ro chính trị tại khu vực được bảo hiểm. Các công ty bảo hiểm trong nước thường phân tách một phần rủi ro sang các nhà tái bảo hiểm quốc tế lớn như Lloyd's of London, Munich Re hay Swiss Re để giảm thiểu mức độ chịu rủi ro tích lũy. Điều kiện kích hoạt bồi thường đòi hỏi phải có xác nhận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền về bản chất sự kiện là hành vi khủng bố hoặc tình trạng chiến tranh, bạo loạn.
Trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và khủng bố đóng vai trò then chốt đối với các khoản cho vay có tài sản bảo đảm là hàng hóa trong kho, container, tàu biển hoặc hàng hóa xuất nhập khẩu. Ví dụ, khi ngân hàng tài trợ tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Đông hoặc Bắc Phi, ngân hàng thường yêu cầu doanh nghiệp mua bảo hiểm hàng hóa bao gồm cả điều khoản chiến tranh và khủng bố để bảo vệ giá trị khoản vay. Tương tự, đối với các dự án đầu tư xây dựng tại khu vực có yếu tố bất ổn chính trị, chủ đầu tư phải mua bảo hiểm xây dựng lắp đặt (CAR/EAR) có bổ sung điều khoản này theo yêu cầu của ngân hàng cho vay. Các tổ chức tài chính quốc tế như World Bank, ADB cũng thường quy định bắt buộc loại hình bảo hiểm này trong các hợp đồng tín dụng xuất khẩu.
Về khía cạnh pháp lý, tại Việt Nam, hoạt động kinh doanh bảo hiểm nói chung được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó phân loại rõ các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm con người. Bộ Tài chính ban hành các Thông tư hướng dẫn về phí bảo hiểm, điều khoản bảo hiểm và quy tắc bảo hiểm áp dụng đối với từng sản phẩm cụ thể. Đối với bảo hiểm hàng hải, Việt Nam là thành viên của Viện Bảo hiểm hàng hải quốc tế (IUMI) và thường áp dụng các điều khoản bảo hiểm theo Thể lệ Viện Bảo hiểm London (Lloyd's). Riêng đối với bảo hiểm xây dựng lắp đặt, Thông tư số 329/2016/TT-BTC hướng dẫn thực hiện bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Khi ôn thi ngân hàng, thí sinh cần lưu ý phân biệt rõ giữa bảo hiểm rủi ro chiến tranh khủng bố với bảo hiểm thiệt hại tài sản thông thường, bởi đa số hợp đồng bảo hiểm tài sản đều có điều khoản loại trừ các rủi ro này. Ngoài ra, cần nắm vững cơ chế đồng bảo hiểm và tái bảo hiểm, vai trò của thị trường Lloyd's London, cũng như cách thức các ngân hàng thương mại áp dụng loại bảo hiểm này trong phê duyệt tín dụng đối với các dự án có yếu tố rủi ro quốc gia cao. Một số câu hỏi trắc nghiệm có thể yêu cầu xác định loại rủi ro nào được bồi thường, mức phí tối thiểu, hoặc điều kiện loại trừ bảo hiểm, vì vậy thí sinh nên đọc kỹ các điều khoản mẫu trong quy tắc bảo hiểm.