Bảo hiểm xe cơ giới qua ngân hàng là hình thức phân phối sản phẩm bảo hiểm dành cho các loại phương tiện giao thông cơ giới (ô tô, xe máy, xe điện...) thông qua kênh bán hàng của các ngân hàng thương mại. Sản phẩm này bao gồm cả bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (theo quy định của pháp luật) lẫn bảo hiểm tự nguyện (bảo hiểm thân vỏ, bảo hiểm mất cắp, bảo hiểm tai nạn cho lái xe và hành khách). Đây là một nhánh quan trọng trong mô hình bancassurance tại Việt Nam, giúp khách hàng mua bảo hiểm ngay trên ứng dụng ngân hàng hoặc tại quầy giao dịch mà không cần đến trực tiếp công ty bảo hiểm.
Về cơ chế hoạt động, ngân hàng thương mại sẽ ký hợp tác với một hoặc nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ hoặc phi nhân thọ để trở thành đại lý phân phối sản phẩm bảo hiểm. Khi khách hàng đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng (mobile banking), hệ thống sẽ hiển thị các gói bảo hiểm xe cơ giới phù hợp với thông tin phương tiện đã đăng ký hoặc theo nhu cầu. Khách hàng chỉ cần chọn gói, khai báo biển số xe, loại xe, thời hạn bảo hiểm và thanh toán phí bảo hiểm ngay bằng tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng. Ngay sau khi giao dịch hoàn tất, giấy chứng nhận bảo hiểm điện tử sẽ được gửi qua email hoặc lưu trong ứng dụng, đồng thời dữ liệu được cập nhật lên hệ thống của cơ quan chức năng để tra cứu khi cần thiết.
Trên thực tế tại Việt Nam, hầu hết các ngân hàng lớn đều đã tích hợp tính năng mua bảo hiểm xe cơ giới trên ứng dụng, ví dụ như Techcombank hợp tác với Bảo Việt hay các công ty bảo hiểm phi nhân thọ khác, Vietcombank liên kết với Bảo Minh, MB triển khai qua MBB Insurance (công ty con của Tập đoàn MB), VPBank kết hợp với các đối tác bảo hiểm lớn. Điển hình là chỉ với vài thao tác trên app Techcombank Mobile hoặc MBBank App, khách hàng có thể mua bảo hiểm TNDS bắt buộc cho ô tô chỉ trong vòng 2-3 phút với mức phí dao động theo quy định pháp luật (ví dụ ô tô dưới 9 chỗ không kinh doanh vận tải là 480.700 đồng/năm). Nhiều ngân hàng còn tự động nhắc nhở khách hàng gia hạn bảo hiểm khi đến hạn hoặc gợi ý mua thêm gói bảo hiểm tự nguyện ngay khi khách hàng vay mua ô tô.
Về khung pháp lý liên quan, bảo hiểm xe cơ giới qua ngân hàng chịu sự điều chỉnh của Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, có hiệu lực từ ngày 01/03/2023, thay thế Nghị định 03/2010/NĐ-CP. Bên cạnh đó, Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các Nghị định hướng dẫn về hoạt động đại lý bảo hiểm (như Nghị định 03/2022/NĐ-CP về triển khai hợp đồng bảo hiểm điện tử) là cơ sở để các ngân hàng được phép phân phối bảo hiểm qua kênh số. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng có các văn bản quản lý hoạt động bancassurance nhằm đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người mua bảo hiểm.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý rằng đây là sản phẩm bán chéo (cross-selling) điển hình giúp ngân hàng tăng thu nhập ngoài lãi (non-interest income) và tăng giá trị vòng đời khách hàng (CLV). Khi thi, cần phân biệt rõ giữa bảo hiểm bắt buộc (phí theo quy định nhà nước, mệnh giá cố định theo loại xe) và bảo hiểm tự nguyện (phí do công ty bảo hiểm định, có thể cạnh tranh). Ngoài ra, nên nhớ rằng khi giao dịch qua ngân hàng, hợp đồng bảo hiểm vẫn do công ty bảo hiểm phát hành và chịu trách nhiệm chi trả, ngân hàng chỉ đóng vai trò là đại lý phân phối, không phải bên cung cấp dịch vụ bảo hiểm trực tiếp. Điều này có ý nghĩa quan trọng khi giải quyết các tình huống tranh chấp hoặc khi đánh giá rủi ro hoạt động của ngân hàng.