Bồi thường tổn thất bộ phận (Partial Loss Claim) là hình thức chi trả bảo hiểm áp dụng khi tài sản được bảo hiểm chỉ bị hư hỏng, mất mát hoặc tổn thất một phần chứ không phải toàn bộ. Theo đó, công ty bảo hiểm có nghĩa vụ xác định giá trị tổn thất thực tế và chi trả một khoản tiền tương ứng với phần giá trị bị thiệt hại so với tổng giá trị bảo hiểm ban đầu. Đây là một trong những nguyên tắc cơ bản trong nghiệp vụ bảo hiểm tài sản, phân biệt rõ ràng với bồi thường tổn thất toàn bộ (Total Loss Claim).
Trong thực tiễn nghiệp vụ, quy trình bồi thường tổn thất bộ phận được thực hiện theo các bước cơ bản gồm: thông báo tổn thất, lập hồ sơ khiếu nại, giám định hiện trường, xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại, sau đó tính toán số tiền bồi thường dựa trên công thức: Số tiền bồi thường = Giá trị tổn thất thực tế × Tỷ lệ bồi thường (trong đó có thể áp dụng mức khấu trừ theo thỏa thuận trong hợp đồng). Nguyên tắc bồi thường tổn thất bộ phận đảm bảo quyền lợi chính đáng của bên mua bảo hiểm, đồng thời giúp công ty bảo hiểm kiểm soát rủi ro và tránh tình trạng bồi thường vượt quá phạm vi tổn thất thực tế. Hình thức này đặc biệt phổ biến trong các sản phẩm bảo hiểm tài sản, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm nhà cửa và bảo hiểm hàng hóa vận chuyển.
Trong lĩnh vực bancassurance tại Việt Nam, bồi thường tổn thất bộ phận thường xuất hiện khi khách hàng tham gia các sản phẩm bảo hiểm liên kết với khoản vay ngân hàng, chẳng hạn như bảo hiểm tài sản thế chấp, bảo hiểm xe ô tô vay mua trả góp, hay bảo hiểm nhà ở kèm theo khoản vay mua nhà. Ví dụ, một khách hàng vay mua ô tô tại ngân hàng Vietcombank kèm hợp đồng bảo hiểm với giá trị bảo hiểm 800 triệu đồng, khi xe bị tai nạn hư hỏng phần đầu xe trị giá 200 triệu đồng (tương đương 25% giá trị bảo hiểm) thì công ty bảo hiểm sẽ chi trả khoản bồi thường tương ứng sau khi trừ mức khấu trừ theo hợp đồng. Tương tự, khi căn nhà được thế chấp tại ngân hàng bị cháy một phần, khách hàng vẫn được bồi thường phần giá trị thiệt hại mà không ảnh hưởng đến nghĩa vụ trả nợ với ngân hàng.
Về khung pháp lý, hoạt động bồi thường bảo hiểm nói chung và bồi thường tổn thất bộ phận nói riêng được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, trong đó Điều 31 và các điều khoản liên quan quy định rõ về nghĩa vụ chi trả bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm. Ngoài ra, đối với mảng bancassurance, các ngân hàng thương mại còn phải tuân thủ Thông tư 17/2023/TT-NHNN quy định về hoạt động bán bảo hiểm qua kênh ngân hàng, đảm bảo minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi khách hàng. Các điều khoản cụ thể về cách tính toán bồi thường tổn thất bộ phận thường được quy định chi tiết trong Quy tắc bảo hiểm và Hợp đồng bảo hiểm giữa công ty bảo hiểm và khách hàng.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ ba khái niệm thường gây nhầm lẫn: bồi thường tổn thất bộ phận (Partial Loss), bồi thường tổn thất toàn bộ (Total Loss) và bồi thường theo giá trị thay thế (Replacement Value). Khi làm bài thi, thí sinh cần chú ý đọc kỹ điều khoản về mức khấu trừ (Deductible/Excess), tỷ lệ đồng bảo hiểm và điều kiện áp dụng bồi thường trong từng sản phẩm bảo hiểm cụ thể. Ngoài ra, trong các câu hỏi tình huống liên quan đến bancassurance, thí sinh cần nắm vững nguyên tắc "bồi thường theo tổn thất thực tế" nhưng không vượt quá số tiền bảo hiểm và phải tuân thủ nguyên tắc quyền thế quyền (Subrogation) của công ty bảo hiểm.