Cam kết bố trí vốn là quyết định hành chính do cơ quan có thẩm quyền ban hành, trong đó xác nhận mức vốn ngân sách nhà nước sẽ được phân bổ cho từng dự án đầu tư công trong từng giai đoạn kế hoạch trung hạn (5 năm) và kế hoạch hằng năm. Đây là văn bản có tính pháp lý, làm cơ sở để chủ đầu tư lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư công, đồng thời đảm bảo dự án có nguồn lực tài chính ổn định để triển khai.
Cơ chế hoạt động của cam kết bố trí vốn được thực hiện theo nguyên tắc cân đối, khả thi và phù hợp với khả năng tài chính của ngân sách. Khi nhận được đề xuất của cơ quan chủ quản đầu tư, cơ quan tài chính cùng cấp (Bộ Tài chính, Sở Tài chính) sẽ rà soát, đánh giá tổng mức vốn cần bố trí, từ đó tham mưu cho người có thẩm quyền (Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh) ra cam kết bố trí vốn. Đối với dự án nhóm A, cam kết bố trí vốn phải được Quốc hội hoặc HĐND cấp tỉnh thông qua khi phê duyệt chủ trương đầu tư. Cam kết phải ghi rõ nguồn vốn (ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, vốn ODA, vốn vay…), tổng mức và phân kỳ vốn theo từng năm. Trường hợp dự án sử dụng vốn vay ODA, cam kết bố trí vốn còn bao gồm cả phần vốn đối ứng và nghĩa vụ trả nợ của ngân sách nhà nước.
Ví dụ thực tế tại Việt Nam, dự án xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2 (2021 – 2025) được Thủ tướng Chính phủ cam kết bố trí vốn ngân sách trung ương khoảng hơn 147.000 tỷ đồng, phân kỳ theo từng năm trong kế hoạch trung hạn, làm cơ sở để Bộ Giao thông vận tải triển khai đầu thầu và giải phóng mặt bằng. Tương tự, tại cấp địa phương, khi UBND thành phố Hà Nội đề xuất dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 3, HĐND thành phố đã có nghị quyết cam kết bố trí vốn đối ứng từ ngân sách địa phương trong giai đoạn 5 năm trước khi dự án được phê duyệt đầu tư.
Về cơ sở pháp lý, cam kết bố trí vốn được quy định cụ thể trong Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14, đặc biệt tại các điều 17, 18, 19 về nội dung thẩm tra và điều kiện phê duyệt dự án. Nghị định số 40/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư công cũng quy định chi tiết về mẫu văn bản cam kết và trình tự thủ tục. Ngoài ra, Luật Ngân sách nhà nước 2015 và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng có những quy định liên quan đến nguyên tắc phân bổ vốn đầu tư công.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt cam kết bố trí vốn với quyết định đầu tư và phê duyệt dự án đầu tư. Cam kết bố trí vốn là điều kiện tiên quyết (điều kiện cần) nhưng chưa phải là điều kiện đủ để dự án được triển khai. Thuật ngữ này thường xuất hiện trong các nhóm câu hỏi về tài chính công, đầu tư công, quản lý vốn nhà nước và thường đi kèm với các khái niệm như kế hoạch trung hạn, danh mục dự án đầu tư công, vốn đối ứng, vốn ODA.