Hết hạn hợp đồng bảo hiểm là thời điểm mà hợp đồng bảo hiểm chấm dứt hiệu lực theo đúng thời hạn đã được hai bên thỏa thuận trong hợp đồng. Khi đến thời điểm này, các quyền và nghĩa vụ bảo hiểm giữa bên mua bảo hiểm (người được bảo hiểm) và doanh nghiệp bảo hiểm sẽ tự động kết thúc nếu hợp đồng không được gia hạn, tái tục hoặc ký kết hợp đồng mới. Đây là sự kiện pháp lý quan trọng, đánh dấu việc chấm dứt trách nhiệm bảo hiểm của công ty bảo hiểm đối với các rủi ro được liệt kê trong hợp đồng.
Hợp đồng bảo hiểm thường được ký kết với một thời hạn cụ thể, có thể là một năm, nhiều năm hoặc theo từng chuyến (đối với bảo hiểm hàng hải, hàng không). Trước khi hết hạn, doanh nghiệp bảo hiểm thường gửi thông báo nhắc nhở khách hàng để chủ động gia hạn. Khách hàng có quyền lựa chọn gia hạn hợp đồng hiện tại, mua hợp đồng mới hoặc để hợp đồng chấm dứt hoàn toàn mà không cần thông báo trước. Nếu khách hàng tiếp tục đóng phí bảo hiểm trong thời gian ân hạn (grace period) sau ngày hết hạn, hợp đồng có thể được khôi phục hiệu lực mà không bị gián đoạn. Trường hợp có tổn thất xảy ra sau thời điểm hết hạn mà hợp đồng không được gia hạn, doanh nghiệp bảo hiểm hoàn toàn không có nghĩa vụ bồi thường.
Tại Việt Nam, các hợp đồng bảo hiểm xe ô tô, đặc biệt là bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc, thường có thời hạn một năm. Ví dụ, khi hợp đồng bảo hiểm TNDS hết hạn vào ngày 31/12/2024, chủ xe cần mua hợp đồng mới từ ngày 01/01/2025 để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và được bồi thường khi xảy ra tai nạn. Đối với bảo hiểm nhân thọ, các sản phẩm như bảo hiểm hỗn hợp, bảo hiểm giáo dục có thời hạn 10, 15 hoặc 20 năm cũng sẽ tự động hết hiệu lực khi đến thời điểm cam kết, trừ trường hợp chuyển đổi sang sản phẩm khác theo quy định của công ty bảo hiểm.
Theo Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực trong thời hạn do các bên thỏa thuận và tự chấm dứt khi hết thời hạn đó (Điều 31 và các điều liên quan). Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tài chính trong quản lý nhà nước về bảo hiểm cũng đề cập đến việc giám sát hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Bên cạnh đó, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe cũng có những quy định cụ thể về thời hạn hợp đồng, điều kiện gia hạn và nghĩa vụ thông báo của doanh nghiệp bảo hiểm.
Khi ôn thi ngân hàng, thí sinh cần phân biệt rõ ba khái niệm dễ nhầm lẫn: "hết hạn hợp đồng bảo hiểm" là sự kiện tự nhiên khi hợp đồng đến đúng thời điểm kết thúc đã thỏa thuận; "chấm dứt hợp đồng trước hạn" xảy ra khi một bên đơn phương hủy hoặc hai bên đồng thuận hủy trước thời hạn; và "đình chỉ hợp đồng" là tạm ngừng thực hiện trong một số trường hợp nhất định. Ngoài ra, cần nắm vững quy định về thời gian ân hạn gia hạn (grace period) - thường từ 15 đến 60 ngày tùy theo loại hình bảo hiểm và quy định của từng công ty, cùng các điều kiện để khôi phục hiệu lực hợp đồng sau khi hết hạn.