Kế hoạch phục hồi vốn ngân hàng (Bank Capital Recovery Plan) là tài liệu chiến lược được ngân hàng xây dựng từ trước, quy định cụ thể chuỗi biện pháp cần triển khai khi tỷ lệ an toàn vốn (CAR - Capital Adequacy Ratio) sụt giảm xuống dưới các ngưỡng cảnh báo đã thiết lập. Đây là công cụ quản trị rủi ro chủ động, giúp ngân hàng ứng phó có hệ thống với tình trạng suy giảm vốn trước khi buộc phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp từ phía cơ quan quản lý.
Cơ chế hoạt động của kế hoạch dựa trên hệ thống ngưỡng kích hoạt phân cấp: ngưỡng cảnh báo sớm (early warning), ngưỡng phục hồi (recovery trigger) và ngưỡng giải cứu (resolution trigger). Khi CAR chạm ngưỡng cảnh báo, ngân hàng kích hoạt biện pháp phòng ngừa; khi xuống ngưỡng phục hồi, biện pháp mạnh hơn được đưa vào triển khai. Các nhóm biện pháp chính gồm hai hướng: (i) tăng vốn như phát hành cổ phiếu riêng lẻ, trả cổ tức bằng cổ phiếu, giữ lại lợi nhuận, phát hành trái phiếu vốn phụ (subordinated debt) hoặc vốn cấp 2; và (ii) cắt giảm tài sản có rủi ro (RWA) thông qua thắt chặt tín dụng, bán khoản nợ xấu, thoái vốn đầu tư, tái cơ cấu danh mục. Kế hoạch cần gắn liền với mốc thời gian rõ ràng, nguồn lực thực hiện và phân công trách nhiệm cụ thể từng bộ phận.
Tại Việt Nam, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần tầm trung đã phải xây dựng và kích hoạt kế hoạch phục hồi vốn sau các đợt tăng vốn thất bại hoặc khi áp lực trích lập dự phòng nợ xấu gia tăng. Trường hợp điển hình là các ngân hàng trong diện kiểm soát đặc biệt (DCS) phải kết hợp phát hành cổ phiếu tăng vốn với siết tín dụng và xử lý tài sản tài chính. Năm gần đây, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các ngân hàng niêm yết phải công bố thông tin về kế hoạch này trong Báo cáo thường niên theo chuẩn Basel III.
Về khung pháp lý, kế hoạch phục hồi vốn được điều chỉnh bởi Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% và các tỷ lệ tài trợ; Thông tư 13/2018/TT-NHNN và Thông tư 22/2019/TT-NHNN về triển khai Basel II/III; Đề án áp dụng Basel II của NHNN ban hành kèm Quyết định 1719/QĐ-NHNN; Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi 2017) các điều 126–130 về kiểm soát đặc biệt và phương án phục hồi, cùng với Luật các Tổ chức tín dụng 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2024 quy định chi tiết hơn về phương án phục hồi và phương án giải cứu.
Người ôn thi cần phân biệt rõ "Kế hoạch phục hồi vốn" (capital recovery plan – thuộc quản lý vốn, do ngân hàng tự xây dựng) với "Phương án cơ cấu lại" (restructuring plan – do NHNN phê duyệt) và "Phương án giải cứu" (resolution plan – dành cho diện DCS). Đây là nội dung hay xuất hiện trong nhóm câu hỏi về quản trị rủi ro theo Basel II/III, đặc biệt chuyên đề CAR, SREP và quy trình giám sát an toàn vốn.