Kế hoạch tăng vốn 3 năm (Three-Year Capital Plan) là tài liệu chiến lược do ngân hàng thương mại xây dựng, trong đó dự kiến nhu cầu vốn, xác định các nguồn tăng vốn khả thi và thời điểm phát hành cụ thể trong một chu kỳ ba năm tới. Đây là thành phần bắt buộc trong hồ sơ ICAAP (Quy trình đánh giá nội bộ về mức đủ vốn) mà các ngân hàng thương mại phải xây dựng và nộp cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo định kỳ.
Kế hoạch này được xây dựng dựa trên cơ sở chiến lược kinh doanh, kế hoạch tăng trưởng tín dụng, lộ trình mở rộng sản phẩm dịch vụ và các rủi ro dự kiến phát sinh trong 3 năm. Nội dung thường bao gồm: dự báo nhu cầu vốn pháp định (đáp ứng hệ số an toàn vốn CAR tối thiểu), nhu cầu vốn kinh tế theo ICAAP, các nguồn tăng vốn khả thi (lợi nhuận giữ lại, phát hành cổ phiếu mới, cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu chuyển đổi, vốn hợp tác đầu tư), cùng lộ trình và thời điểm thực hiện cụ thể. Kế hoạch phải đảm bảo hệ số CAR luôn đạt mức tối thiểu theo quy định và có biên độ đệm phù hợp để chống đỡ các tình huống bất lợi. Ngân hàng cần kết hợp với kết quả stress test để đánh giá tính khả thi của kế hoạch trong cả kịch bản cơ sở và kịch bản căng thẳng.
Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại cổ phần lớn như Vietcombank, Techcombank, MB, ACB đều xây dựng kế hoạch tăng vốn 3 năm và báo cáo Ngân hàng Nhà nước hàng năm. Chẳng hạn, một ngân hàng có thể lên kế hoạch phát hành cổ phiếu riêng lẻ để tăng vốn điều lệ trong năm thứ nhất, kết hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu trong năm thứ hai, hoặc phát hành trái phiếu chuyển đổi trong năm thứ ba. Kế hoạch này phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua và được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận về nguyên tắc trước khi triển khai từng đợt phát hành cụ thể.
Về cơ sở pháp lý, Kế hoạch tăng vốn 3 năm được quy định chủ yếu tại Thông tư số 41/2016/TT-NHNN ngày 02/12/2016 quy định về Quy trình đánh giá nội bộ về mức đủ vốn đối với ngân hàng thương mại, cùng các thông tư sửa đổi bổ sung. Ngoài ra, Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về giám sát an toàn ngân hàng, các quy định về hệ số an toàn vốn theo chuẩn Basel II được áp dụng tại Việt Nam và Nghị định 93/2017/NĐ-CP về điều kiện cấp Giấy phép thành lập và hoạt động của ngân hàng thương mại cũng liên quan trực tiếp đến yêu cầu vốn.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt Kế hoạch tăng vốn 3 năm với Kế hoạch kinh doanh 3 năm. Kế hoạch tăng vốn chỉ tập trung vào khía cạnh vốn và an toàn vốn, là một bộ phận cấu thành ICAAP, trong khi kế hoạch kinh doanh có phạm vi rộng hơn bao gồm nhiều lĩnh vực khác. Kế hoạch tăng vốn bắt buộc phải được Hội đồng quản trị phê duyệt, có ý kiến của Ủy ban Quản lý rủi ro và được Ngân hàng Nhà nước thẩm định trong các đợt kiểm tra trên tại chỗ (on-site inspection). Khi trả lời câu hỏi trắc nghiệm, cần nhớ rằng đây là yêu cầu bắt buộc đối với ngân hàng thương mại có áp dụng ICAAP chứ không phải lựa chọn tự nguyện.