Lãi suất chuyển vốn nội bộ (FTP - Fund Transfer Pricing rate) là mức lãi suất nội bộ được ngân hàng thiết lập và sử dụng để định giá mọi dòng vốn luân chuyển giữa Trung tâm vốn (Treasury) với các đơn vị kinh doanh trong hệ thống ngân hàng. Đây là công cụ kế toán quản trị quan trọng, giúp tách bạch hiệu quả giữa rủi ro lãi suất do Trung tâm vốn quản lý và hiệu quả kinh doanh thuần của các chi nhánh, phòng ban nghiệp vụ.
Cơ chế hoạt động của FTP dựa trên nguyên tắc "khớp kỳ hạn" (matched maturity): khi một chi nhánh huy động tiền gửi từ khách hàng với kỳ hạn 12 tháng, chi nhánh sẽ "bán" nguồn vốn này cho Trung tâm vốn theo lãi suất FTP tương ứng kỳ hạn 12 tháng. Ngược lại, khi chi nhánh cho vay khách hàng kỳ hạn 12 tháng, chi nhánh sẽ "mua" vốn từ Trung tâm vốn với cùng mức FTP đó. Nhờ vậy, lợi nhuận của chi nhánh được đo lường một cách trung lập, không phụ thuộc vào biến động lãi suất thị trường. Bảng giá FTP (FTP curve) thường được xây dựng theo từng kỳ hạn (qua đêm, 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng...) và cập nhật định kỳ theo diễn biến lãi suất liên ngân hàng, lãi suất trái phiếu chính phủ và chiến lược kinh doanh của ngân hàng. Một số ngân hàng còn áp dụng FTP có điều chỉnh (adjusted FTP) kèm theo các yếu tố như chi phí vốn dự kiến, biên lãi ròng mục tiêu, hoặc phí thanh khoản nhằm khuyến khích các đơn vị tập trung vào phân khúc khách hàng có biên lợi nhuận cao.
Ví dụ thực tế tại một ngân hàng thương mại Việt Nam: Chi nhánh A huy động tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng với lãi suất 5,5%/năm cho khách hàng, đồng thời cho vay một khách hàng doanh nghiệp kỳ hạn 6 tháng với lãi suất 8,5%/năm. Trung tâm vốn áp FTP kỳ hạn 6 tháng là 6,8%/năm. Khi đó, chi nhánh A ghi nhận thu từ huy động là 6,8% (bán vốn cho Treasury), chi phí vốn cho vay là 6,8% (mua vốn từ Treasury), và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh là 8,5% - 5,5% - chi phí vận hành = 3% trừ chi phí. Phần chênh lệch giữa lãi suất cho vay/huy động khách hàng và FTP (gọi là "margin thuần") phản ánh đúng năng lực kinh doanh của chi nhánh, không bị ảnh hưởng bởi việc lãi suất thị trường tăng hay giảm.
Về quy định pháp lý, mặc dù FTP là công cụ quản trị nội bộ, hệ thống FTP của các ngân hàng Việt Nam phải đảm bảo phù hợp với Thông tư hướng dẫn về hệ thống kiểm soát nội bộ của Ngân hàng Nhà nước và các quy định về quản trị rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng (IRRBB) theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Nghị định 93/2017/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh ngân hàng cũng gián tiếp yêu cầu các ngân hàng phải có hệ thống đo lường, phân bổ vốn và đánh giá hiệu quả kinh doanh chặt chẽ.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý FTP không phải là lãi suất giao dịch với khách hàng mà là lãi suất nội bộ dùng cho mục đích quản trị. Khi gặp câu hỏi về FTP, cần nhấn mạnh ba chức năng cốt lõi: (1) tách rủi ro lãi suất khỏi rủi ro tín dụng, (2) đo lường hiệu quả kinh doanh thuần của các đơn vị, và (3) hỗ trợ Trung tâm vốn quản lý rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng. Ngoài ra, thí sinh cần phân biệt FTP với giá vốn nội bộ (internal cost of funds) và với lãi suất liên ngân hàng (interbank rate) - trong đó FTP là khái niệm rộng hơn, bao gồm nhiều yếu tố điều chỉnh chứ không đơn thuần là lãi suất thị trường.