Lộ trình tăng vốn điều lệ theo NHNN là kế hoạch chi tiết được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phê duyệt bằng văn bản, trong đó quy định cụ thể thời điểm, hình thức và mức vốn điều lệ cần tăng thêm của một tổ chức tín dụng trong từng giai đoạn nhất định. Đây là công cụ quản lý vốn quan trọng trong công tác giám sát an toàn hoạt động ngân hàng, đặc biệt được áp dụng đối với các tổ chức tín dụng yếu kém hoặc đang trong diện kiểm soát đặc biệt của cơ quan quản lý.
Lộ trình này thường được xây dựng trên cơ sở đề án tái cơ cấu tổ chức tín dụng, thể hiện cam kết của ngân hàng trong việc nâng cao năng lực tài chính và đảm bảo tuân thủ các tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định. Vốn điều lệ có thể được tăng thông qua nhiều hình thức như phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược, trả cổ tức bằng cổ phiếu, chuyển đổi khoản nợ thành vốn góp, hoặc nhận vốn góp từ cổ đông mới. Trong quá trình thực hiện, tổ chức tín dụng phải báo cáo định kỳ tiến độ tăng vốn cho NHNN; nếu không hoàn thành đúng lộ trình cam kết, ngân hàng có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý từ cảnh cáo, phạt tiền cho đến rút giấy phép hoạt động. NHNN có thẩm quyền điều chỉnh hoặc gia hạn lộ trình khi có lý do khách quan được chấp thuận bằng văn bản.
Một ví dụ điển hình là Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) sau sự cố năm 2022 đã được yêu cầu xây dựng và thực hiện lộ trình tăng vốn điều lệ theo NHNN để khôi phục năng lực tài chính và đáp ứng các tỷ lệ an toàn hoạt động. Trước đó, các ngân hàng như OceanBank, GPBank, DongA Bank hay CB cũng đã phải trình lộ trình tăng vốn lên NHNN như một phần của phương án tái cơ cấu sau khi bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt. Gần đây, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần như Techcombank, MBBank, ACB hay Vietcombank cũng đã hoàn tất đợt tăng vốn điều lệ theo phê duyệt của NHNN thông qua phát hành thêm cổ phiếu để đáp ứng tiêu chuẩn Basel II và Basel III.
Về mặt pháp lý, lộ trình tăng vốn điều lệ được quy định chủ yếu tại Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), trong đó quy định rõ mức vốn pháp định tối thiểu đối với từng