Lợi nhuận giữ lại chuyển bổ sung vốn (Retained earnings converted to capital) là phần lợi nhuận sau thuế của ngân hàng thương mại không được phân phối dưới hình thức chia cổ tức cho cổ đông mà được Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thông qua chuyển nguyên sang hạch toán bổ sung vào vốn tự có của ngân hàng. Đây là một trong những nguồn hình thành vốn cấp 1 (Tier 1) quan trọng, giúp ngân hàng tăng trưởng năng lực tài chính từ nguồn nội tại mà không cần huy động thêm vốn từ thị trường.
Về cơ chế hoạt động, sau khi kết thúc năm tài chính, ngân hàng thực hiện trích lập các quỹ theo quy định pháp luật và điều lệ (quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ tối thiểu 5% lợi nhuận sau thuế, quỹ dự phòng tài chính 10% cho đến khi bằng 25% vốn điều lệ theo Luật các TCTD), phần lợi nhuận còn lại sẽ được ĐHĐCĐ thông qua phương án phân phối. Nếu phương án được duyệt là giữ lại toàn bộ hoặc một phần lợi nhuận không chia cổ tức, khoản này sẽ được ghi tăng vốn tự có, làm tăng vốn điều lệ hoặc quỹ thuộc vốn chủ sở hữu. Việc chuyển đổi này không làm thay đổi tổng tài sản của ngân hàng mà chỉ thay đổi cơ cấu nguồn vốn, cụ thể là tăng vốn chủ sở hữu và giảm tương ứng nghĩa vụ chi trả cổ tức. Đây được xem là hình thức tăng vốn hữu cơ (organic capital growth) bền vững nhất vì không phát sinh chi phí vốn mới, không pha loãng quyền sở hữu của cổ đông hiện hữu và phản ánh năng lực sinh lời thực tế của ngân hàng.
Tại Việt Nam, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần lớn đã thường xuyên áp dụng chính sách này để đáp ứng yêu cầu an toàn vốn. Chẳng hạn, Vietcombank trong nhiều năm liền đã trình ĐHĐCĐ thông qua phương án không chia cổ tức bằng tiền mặt mà giữ lại phần lớn lợi nhuận sau thuế để bổ sung vốn tự có, nhằm nâng cao tỷ lệ CAR theo chuẩn Basel II. Tương tự, các ngân hàng như MB, Techcombank, ACB hay VPBank cũng cân bằng giữa việc chia cổ tức bằng cổ phiếu và giữ lại lợi nhuận, vừa tạo sức hấp dẫn với nhà đầu tư, vừa đảm bảo tốc độ tăng trưởng vốn theo lộ trình của Ngân hàng Nhà nước.
Về quy định pháp lý, việc chuyển lợi nhuận giữ lại bổ sung vốn chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản quan trọng. Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định cụ thể các quỹ bắt buộc phải trích lập trước khi phân phối lợi nhuận và các hình thức tăng vốn điều lệ. Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% (riêng một số ngân hàng áp dụng 9% theo lộ trình Basel II từ năm 2020). Thông tư 22/2019/TT-NHNN hướng dẫn chi tiết về các thành phần vốn cấp 1, trong đó lợi nhuận giữ lại là bộ phận cấu thành quan trọng của vốn cấp 1 sau khi được ĐHĐCĐ chính thức thông qua.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần phân biệt rõ giữa "lợi nhuận giữ lại" (retained earnings) trên báo cáo tài chính và "lợi nhuận giữ lại chuyển bổ sung vốn" là hành động ngân hàng chính thức đưa khoản này vào vốn tự có theo nghị quyết ĐHĐCĐ và được NHNN chấp thuận. Cần lưu ý rằng việc giữ lại lợi nhuận làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng có thể làm giảm tỷ lệ ROE và EPS trong ngắn hạn do mẫu số tăng nhanh hơn tử số, đồng thời phải đối chiếu với khả năng tăng trưởng tín dụng và nhu cầu vốn theo định hướng kinh doanh. Chiến lược này đặc biệt phù hợp với các ngân hàng đang mở rộng tín dụng mạnh nhưng gặp khó khăn trong huy động vốn ngoài, hoặc cần hoàn thành lộ trình áp dụng Basel II/III theo quy định của NHNN.