i giới bảo hiểm tại ngân hàng là hoạt động trung gian giữa khách hàng và doanh nghiệp bảo hiểm, được thực hiện thông qua kênh phân phối của ngân hàng. Theo đó, ngân hàng hoặc nhân viên ngân hàng đóng vai trò là đại lý bảo hiểm, giới thiệu, tư vấn và bán các sản phẩm bảo hiểm thuộc danh mục được phép đến khách hàng đang sử dụng dịch vụ tại ngân hàng. Đây là một hình thức hợp tác kinh doanh liên kết giữa ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bảo hiểm nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dịch vụ cho khách hàng.
Hoạt động môi giới bảo hiểm tại ngân hàng thường diễn ra theo quy trình khép kín, bắt đầu từ khi khách hàng đến giao dịch tại quầy hoặc sử dụng các dịch vụ ngân hàng số. Nhân viên ngân hàng được đào tạo và cấp chứng chỉ đại lý bảo hiểm sẽ tư vấn cho khách hàng về các sản phẩm bảo hiểm phù hợp như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm liên kết với khoản vay hoặc bảo hiểm tài sản. Khi khách hàng đồng ý tham gia, hợp đồng bảo hiểm được ký kết và phí bảo hiểm được thu trực tiếp tại ngân hàng hoặc trừ từ tài khoản của khách hàng. Ngân hàng sẽ nhận hoa hồng môi giới từ doanh nghiệp bảo hiểm dựa trên doanh số bán hàng, đồng thời chịu trách nhiệm về hoạt động tư vấn của nhân viên mình trong phạm vi được phép.
Tại Việt Nam, mô hình bancassurance đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây với nhiều thương vụ hợp tác lớn giữa các ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm. Ví dụ điển hình là sự hợp tác giữa Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với Prudential, hay giữa Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) với Sun Life, hoặc giữa Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) với Dai-ichi Life. Các sản phẩm bảo hiểm được phân phối qua ngân hàng rất đa dạng, từ bảo hiểm nhân thọ liên kết với tiền gửi tiết kiệm đến bảo hiểm giảm nhẹ nợ gắn với các khoản vay mua nhà, vay mua xe. Nhờ tận dụng lợi thế về lượng khách hàng lớn và mối quan hệ tin cậy sẵn có, kênh bancassurance đã trở thành một trong những kênh phân phối bảo hiểm hiệu quả nhất tại Việt Nam.
Hoạt động môi giới bảo hiểm tại ngân hàng được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính cũng liên quan đến quản lý nhà nước về bảo hiểm. Ngoài ra, Thông tư hướng dẫn về hoạt động đại lý bảo hiểm và các quy định của Ngân hàng Nhà nước về việc ngân hàng thương mại tham gia vào hoạt động bảo hiểm cũng là những cơ sở pháp lý quan trọng cần nắm vững.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ giữa "môi giới bảo hiểm tại ngân hàng" và "bảo hiểm ngân hàng" cũng như hiểu rõ vai trò của ngân hàng chỉ là đại lý phân phối, không phải bên cung cấp dịch vụ bảo hiểm. Cần nắm được các rủi ro tiềm ẩn như xung đột lợi ích giữa hoạt động tín dụng và bảo hiểm, hay tình trạng nhân viên ngân hàng tư vấn chưa đầy đủ nhằm đạt chỉ tiêu doanh số. Việc hiểu rõ cơ chế hoa hồng, quy trình phân phối và các quy định pháp lý liên quan sẽ giúp trả lời tốt các câu hỏi thi về chuyên đề bancassurance.