Phí thẩm định bảo hiểm là khoản chi phí mà khách hàng phải thanh toán cho công ty bảo hiểm khi yêu cầu thực hiện việc đánh giá, xem xét lại mức độ rủi ro của đối tượng được bảo hiểm trước khi hợp đồng bảo hiểm được ký kết hoặc trong quá trình thẩm định bổ sung. Đây là một loại phí dịch vụ thuộc nhóm chi phí thẩm định, được tính dựa trên mức độ phức tạp của việc đánh giá rủi ro và quy định riêng của từng doanh nghiệp bảo hiểm. Trong nghiệp vụ bancassurance, khoản phí này thường phát sinh khi ngân hàng phối hợp với công ty bảo hiểm triển khai các sản phẩm bảo hiểm liên kết với khoản vay hoặc sản phẩm tài chính khác.
Phí thẩm định bảo hiểm được tính toán dựa trên nhiều yếu tố như giá trị tài sản được bảo hiểm, mức độ rủi ro của đối tượng bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm yêu cầu cũng như chi phí nhân sự và công nghệ mà công ty bảo hiểm phải sử dụng để thực hiện việc thẩm định. Quy trình thẩm định thường bao gồm các bước cơ bản như thu thập thông tin khách hàng, đánh giá tình trạng sức khỏe đối với bảo hiểm nhân thọ, khảo sát tài sản đối với bảo hiểm phi nhân thọ, phân tích lịch sử rủi ro và đưa ra quyết định chấp nhận bảo hiểm. Trong trường hợp khách hàng yêu cầu thẩm định lại do thay đổi phạm vi bảo hiểm hoặc giá trị bảo hiểm, khoản phí này sẽ được tính riêng cho mỗi lần đánh giá bổ sung. Thông thường, mức phí thẩm định bảo hiểm dao động từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng tùy theo loại hình bảo hiểm và quy mô giá trị bảo hiểm.
Trong thực tế hoạt động bancassurance tại Việt Nam, khi khách hàng vay mua nhà tại ngân hàng và đăng ký mua bảo hiểm nhân thọ kết hợp, công ty bảo hiểm sẽ tiến hành thẩm định hồ sơ sức khỏe và tài chính của khách hàng trước khi chấp nhận bảo hiểm. Khoản phí thẩm định bảo hiểm lúc này có thể được tính gộp vào phí bảo hiểm ban đầu hoặc thu riêng tùy theo thỏa thuận giữa ngân hàng và công ty bảo hiệm đối tác. Một ví dụ điển hình là khi khách hàng vay tín chấp tại ngân hàng kèm theo hợp đồng bảo hiểm khoản vay, phí thẩm định bảo hiểm sẽ được công ty bảo hiểm sử dụng để đánh giá khả năng thanh toán và rủi ro tín dụng của khách hàng.
Việc thu phí thẩm định bảo hiểm tại Việt Nam được quản lý theo các quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Ngoài ra, Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính cũng có những điều khoản liên quan đến việc giám sát hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về phí bảo hiểm và các loại phí dịch vụ bảo hiểm cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để các doanh nghiệp bảo hiểm công khai mức phí thẩm định một cách minh bạch.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ phí thẩm định bảo hiểm với phí bảo hiểm và phí dịch vụ bảo hiểm khác. Phí thẩm định bảo hiểm là chi phí trả cho hoạt động đánh giá rủi ro trước khi phát hành hợp đồng, không phải chi phí bảo vệ rủi ro như phí bảo hiểm. Ngoài ra, cần nắm vững mối liên hệ giữa phí thẩm định bảo hiểm với quy trình thẩm định rủi ro trong bancassurance và cách các ngân hàng thương mại phối hợp với công ty bảo hiểm trong việc cung cấp sản phẩm liên kết cho khách hàng. Khi gặp câu hỏi về chi phí phát sinh trong quá trình mua bảo hiểm qua ngân hàng, thí sinh cần xác định rõ loại phí được hỏi là phí bảo hiểm, phí thẩm định hay phí dịch vụ quản lý hợp đồng để trả lời chính xác.