Quỹ liên kết cân bằng (Balanced fund) trong bảo hiểm ngân hàng (bancassurance) là một loại hình quỹ đầu tư được thiết kế trong các sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư, trong đó tài sản được phân bổ giữa hai nhóm công cụ tài chính chính là cổ phiếu và trái phiếu theo một tỷ trọng cân đối, nhằm mang lại sự cân bằng giữa lợi nhuận và rủi ro cho người tham gia bảo hiểm.
Cơ chế hoạt động của quỹ liên kết cân bằng dựa trên nguyên tắc đa dạng hóa danh mục đầu tư, trong đó phần vốn thường được phân bổ với tỷ lệ khoảng 40-60% cho trái phiếu (hoặc các tài sản có thu nhập cố định) và 40-60% cho cổ phiếu (hoặc các tài sản có tiềm năng tăng trưởng). Phần trái phiếu giúp tạo dòng thu nhập ổn định và bảo toàn vốn, trong khi phần cổ phiếu tạo cơ hội gia tăng lợi nhuận dài hạn. Công ty bảo hiểm sẽ quản lý danh mục quỹ này và tính toán giá trị đơn vị quỹ (NAV) định kỳ để phản ánh hiệu quả đầu tư. Khách hàng khi tham gia bảo hiểm liên kết đầu tư có thể lựa chọn phân bổ phí bảo hiểm vào quỹ cân bằng tùy theo khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính của mình.
Tại Việt Nam, nhiều công ty bảo hiểm lớn phân phối qua kênh ngân hàng đã cung cấp sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư với quỹ cân bằng, chẳng hạn như các sản phẩm của Prudential, Manulife, AIA, FWD hay Bảo Việt Nhân thọ được bán qua các ngân hàng như Vietcombank, VietinBank, BIDV, Techcombank, MB. Khi khách hàng mua bảo hiểm liên kết đầu tư, họ thường được tư vấn chọn giữa ba loại quỹ: quỹ bảo thủ (chủ yếu trái phiếu), quỹ cân bằng (kết hợp cổ phiếu và trái phiếu) và quỹ tăng trưởng (chủ yếu cổ phiếu). Quỹ cân bằng thường phù hợp với khách hàng có độ tuổi trung niên, có thu nhập ổn định và mong muốn một mức sinh lời vừa phải nhưng vẫn có cơ hội gia tăng giá trị tài sản dài hạn.
Về mặt pháp lý, hoạt động của quỹ liên kết trong bảo hiểm nhân thọ được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, trong đó có Thông tư số 67/2023/TT-BTC hướng dẫn về sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư. Theo quy định, công ty bảo hiểm phải công bố minh bạch tỷ trọng đầu tư, hiệu quả đầu tư của từng loại quỹ liên kết và có trách nhiệm quản lý tách biệt tài sản của quỹ liên kết với tài sản của doanh nghiệp bảo hiểm. Ngoài ra, các quy định về giới hạn đầu tư vào cổ phiếu, bất động sản cũng được áp dụng nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý rằng quỹ liên kết cân bằng nằm giữa quỹ bảo thủ và quỹ tăng trưởng trong thang phân loại quỹ liên kết đầu tư, thể hiện mức độ chấp nhận rủi ro trung bình. Khi phân tích sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư, cần phân biệt rõ giữa phần bảo hiểm (bảo tức) và phần đầu tư (giá trị tài khoản hợp đồng), bởi chỉ phần đầu tư mới chịu rủi ro thị trường. Ngoài ra, cần nắm rõ khái niệm "cam kết đảm bảo mức lãi suất tối thiểu" chỉ áp dụng cho phần bảo tức, không áp dụng cho phần đầu tư vào quỹ cân bằng, do đó hiệu quả thực tế của quỹ có thể cao hơn hoặc thấp hơn mức cam kết tùy thuộc vào diễn biến thị trường tài chính.