Quyền lợi bảo hiểm khi mất tích là một điều khoản quan trọng trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, theo đó công ty bảo hiểm sẽ chi trả toàn bộ số tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng khi người được bảo hiểm bị tòa án tuyên bố mất tích theo quy định pháp luật. Đây là một trong những quyền lợi cơ bản thường được tích hợp trong các sản phẩm bảo hiểm liên kết ngân hàng (bancassurance), nhằm bảo vệ gia đình người tham gia trước những rủi ro bất ngờ về nhân thân.
Theo quy định chung, một người được coi là mất tích khi đã biệt tích khỏi nơi cư trú trong một thời gian nhất định mà không có tin tức gì về việc họ còn sống hay đã chết, và việc này gây khó khăn cho các quan hệ pháp lý cũng như đời sống của gia đình họ. Để được hưởng quyền lợi bảo hiểm, người thụ hưởng hoặc đại diện hợp pháp phải cung cấp bản án có hiệu lực pháp luật của tòa án tuyên bố người được bảo hiểm mất tích. Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, công ty bảo hiểm sẽ thực hiện chi trả số tiền bảo hiểm theo đúng hợp đồng đã ký kết. Thời gian chờ đợi bản án tuyên bố mất tích thường dao động tùy theo từng trường hợp cụ thể như chiến tranh, thiên tai, tai nạn trên biển hay đi vào vùng nguy hiểm, được quy định rõ trong Bộ luật Dân sự và điều khoản hợp đồng bảo hiểm. Điều này giúp tránh tình trạng gian lận cũng như đảm bảo tính chặt chẽ trong giải quyết quyền lợi.
Trong thực tế tại Việt Nam, khi một khách hàng tham gia sản phẩm bảo hiểm nhân thọ liên kết ngân hàng như Manulife, Prudential, AIA hay FWD thông qua các ngân hàng đối tác (Vietcombank, BIDV, Techcombank...), quyền lợi bảo hiểm khi mất tích được tích hợp sẵn trong hợp đồng. Ví dụ, một khách hàng vay vốn mua nhà tại ngân hàng và đồng thời mua bảo hiểm nhân thọ, nếu không may bị mất tích trong một vụ tai nạn hàng hải sau hai năm không có tin tức, gia đình có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố mất tích và nhận toàn bộ số tiền bảo hiểm để trang trải khoản nợ vay cũng như ổn định cuộc sống. Quyền lợi này đặc biệt có ý nghĩa đối với các đối tượng thường xuyên làm việc trong môi trường có rủi ro cao như ngư dân, phi công hay nhân viên hàng hải.
Về mặt pháp lý, quyền lợi bảo hiểm khi mất tích được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 65, 66, 67 quy định về tuyên bố mất tích và tuyên bố chết), Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 và các điều khoản cụ thể trong hợp đồng bảo hiểm giữa công ty bảo hiểm với khách hàng. Ngoài ra, các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về hoạt động bancassurance cũng có những quy định liên quan đến việc công khai, minh bạch các quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng khi phân phối qua kênh ngân hàng.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ giữa "tuyên bố mất tích" và "tuyên bố chết" vì điều kiện áp dụng và thời gian chờ đợi là khác nhau. Tuyên bố mất tích yêu cầu người đó biệt tích từ 2 năm trở lên trong trường hợp thông thường, hoặc 1 năm khi có nguy cơ đe dọa tính mạng, trong khi tuyên bố chết có thời hạn dài hơn hoặc yêu cầu có tình huống đặc biệt. Đây là một trong những điểm thường xuất hiện trong các câu hỏi thi về sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và quy trình giải quyết quyền lợi bảo hiểm.