Tạm đình chỉ giải quyết tranh chấp tín dụng là biện pháp do Tòa án nhân dân hoặc cơ quan có thẩm quyền ban hành, nhằm tạm dừng quá trình xét xử hoặc giải quyết một vụ tranh chấp phát sinh từ quan hệ tín dụng ngân hàng. Đây là một thủ tục tố tụng đặc biệt, được áp dụng khi có những trở ngại khách quan khiến việc giải quyết vụ việc chưa thể tiếp tục ngay lập tức mà cần chờ đợi kết quả từ các hoạt động xác minh, giám định hoặc thu thập chứng cứ bổ sung.
Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, cụ thể là các điều 214 và 215, Tòa án có quyền ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự khi thuộc một trong các trường hợp luật định. Trong phạm vi tranh chấp tín dụng, quyết định tạm đình chỉ thường được ban hành khi cần chờ kết quả giám định chữ ký, giám định tài liệu, định giá tài sản bảo đảm, hoặc chờ kết quả xác minh điều kiện thi hành án của các bên. Ngoài ra, việc tạm đình chỉ còn áp dụng khi nguyên đơn hoặc bị đơn là cá nhân đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự mà chưa có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng, hoặc khi cần chờ cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án. Quyết định tạm đình chỉ phải được gửi cho các đương sự và Viện Kiểm sát cùng cấp, đồng thời phải nêu rõ lý do tạm đình chỉ và thời điểm sẽ tiếp tục giải quyết vụ án. Khi các trở ngại được khắc phục, Tòa án sẽ ra quyết định phục hồi giải quyết vụ án theo quy định tại Điều 216 của Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Ví dụ thực tế trong ngân hàng Việt Nam: Ngân hàng A khởi kiện khách hàng B đòi khoản nợ tín dụng 10 tỷ đồng kèm lãi và phạt vi phạm. Trong quá trình xét xử, bị đơn yêu cầu Tòa án giám định chữ ký trên hợp đồng tín dụng vì cho rằng mình không ký vào bản hợp đồng đó. Tòa án chấp nhận yêu cầu giám định và ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án để chờ kết quả giám định của cơ quan giám định tư pháp. Trường hợp khác, khi Tòa án yêu cầu xác minh tài sản của bị đơn để xem xét khả năng thi hành án mà chưa có kết quả trả lời từ cơ quan thi hành án dân sự, vụ án tranh chấp tín dụng cũng có thể bị tạm đình chỉ.
Về quy định pháp lý liên quan, ngoài Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (Điều 214, 215, 216, 217) đã nêu ở trên, cần lưu ý các văn bản sau: Luật các tổ chức tín dụng năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/01/2024 quy định về hoạt động cho vay, cấp tín dụng và xử lý nợ xấu; Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và Nghị định 39/2010/NĐ-CP về hợp đồng tín dụng; Thông tư liên tịch 09/2016/TTLT-BTP-TANDTC-VKSNDTC hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Lưu ý quan trọng cho người ôn thi ngân hàng: Thời hạn tạm đình chỉ giải quyết vụ án tranh chấp tín dụng không tính vào thời hiệu khởi kiện và thời hạn giải quyết vụ án theo quy định. Đây là điểm rất hay xuất hiện trong các câu hỏi thi trắc nghiệm. Ngoài ra, cần phân biệt rõ giữa tạm đình chỉ với đình chỉ giải quyết vụ án: tạm đình chỉ là biện pháp tạm thời và có thể phục hồi, trong khi đình chỉ là chấm dứt hẳn việc giải quyết vụ án. Quyết định tạm đình chỉ có thể bị khiếu nại theo quy định tại Điều 271 Bộ luật Tố tụng Dân sự, và Viện Kiểm sát có quyền kiến nghị Tòa án xem xét lại quyết định này. Trong bối cảnh xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, việc hiểu rõ thủ tục tạm đình chỉ giải quyết tranh chấp tín dụng giúp cán bộ ngân hàng đánh giá đúng thời gian thu hồi nợ qua tố tụng và có chiến lược pháp lý phù hợp.