Tạm đình chỉ hoạt động chi nhánh ngân hàng là biện pháp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, theo đó Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ra quyết định buộc một chi nhánh ngân hàng phải ngừng thực hiện một phần hoặc toàn bộ các hoạt động kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định khi chi nhánh đó có hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về hoạt động ngân hàng. Đây là hình thức xử phạt bổ sung đặc thù trong ngành ngân hàng, có tính chất chế tài mạnh nhằm buộc tổ chức tín dụng phải chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả.
Theo quy định pháp luật hiện hành, việc tạm đình chỉ hoạt động chi nhánh ngân hàng được áp dụng khi chi nhánh vi phạm một trong các trường hợp: không duy trì đầy đủ các điều kiện hoạt động theo quy định; vi phạm nghiêm trọng các tỷ lệ bảo đảm an toàn hoạt động; thực hiện hoạt động kinh doanh ngoài phạm vi được cấp phép; hoặc không thực hiện đúng các yêu cầu, quyết định của NHNN. Thời hạn tạm đình chỉ thường được quy định cụ thể tùy theo mức độ vi phạm, có thể từ vài tháng đến một năm. Trong thời gian bị tạm đình chỉ, chi nhánh không được phép thực hiện các giao dịch mới nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ với khách hàng hiện tại theo quy định. Quyết định tạm đình chỉ do Thống đốc NHNN hoặc Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ban hành tùy theo thẩm quyền.
Ví dụ thực tế trong ngân hàng Việt Nam: Năm 2011, NHNN đã từng áp dụng biện pháp tạm đình chỉ hoạt động đối với một số chi nhánh ngân hàng có vi phạm trong lĩnh vực cho vay, huy động vốn trái phép hoặc không tuân thủ quy định về tỷ lệ sử dụng vốn. Gần đây hơn, NHNN chi nhánh các tỉnh cũng đã tạm đình chỉ hoạt động của các phòng giao dịch, chi nhánh ngân hàng khi phát hiện vi phạm về quản trị rủi ro, nợ xấu hoặc các quy định về phòng chống rửa tiền. Trường hợp chi nhánh Ngân hàng TMCP Đông Á hay một số chi nhánh ngân hàng TMCP cổ phần khác cũng từng bị áp dụng hình thức kỷ luật này khi để xảy ra vi phạm trong hoạt động tín dụng.
Về cơ sở pháp lý, biện pháp tạm đình chỉ hoạt động chi nhánh ngân hàng được quy định tại Điều 47 Nghị định 88/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP). Ngoài ra, các quy định liên quan còn có tại Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Thông tư 21/2013/TT-NHNN quy định về mạng lưới hoạt động của tổ chức tín dụng, và các thông tư hướng dẫn khác của NHNN. Thời hạn tạm đình chỉ cụ thể được quy định tại khoản 3 Điều 47 Nghị định 88/2019/NĐ-CP với các mức khác nhau tùy thuộc vào hành vi vi phạm cụ thể.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ giữa "tạm đình chỉ hoạt động" với "đình chỉ hoạt động" và "thu hồi giấy phép". Tạm đình chỉ có thời hạn xác định và chi nhánh có thể hoạt động trở lại sau khi khắc phục xong vi phạm; đình chỉ hoạt động vô thời hạn là mức nặng hơn; còn thu hồi giấy phép là biện pháp cuối cùng, chấm dứt hoàn toàn hoạt động. Cần nắm vững thẩm quyền ban hành quyết định tạm đình chỉ (Thống đốc NHNN, Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh), thời hạn tạm đình chỉ tối đa theo từng trường hợp, và quy trình khắc phục sau khi hết thời hạn tạm đình chỉ. Đây là nội dung thường xuất hiện trong các đề thi về pháp lý ngân hàng và quản trị ngân hàng.