Tờ khai tham gia bảo hiểm là gì?
Tờ khai tham gia bảo hiểm (tiếng Anh: Insurance proposal form) là văn bản chính thức do bên mua bảo hiểm (hay còn gọi là người được bảo hiểm hoặc bên muốn tham gia bảo hiểm) lập và kê khai nhằm cung cấp đầy đủ thông tin về cá nhân, tình trạng sức khỏe, nghề nghiệp, thu nhập và các chi tiết liên quan đến đối tượng bảo hiểm cho công ty bảo hiểm trước khi ký kết hợp đồng. Đây là cơ sở pháp lý và nghiệp vụ quan trọng bậc nhất trong toàn bộ quy trình bảo hiểm, đóng vai trò là "cầu nối" thông tin giữa khách hàng và doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời là đầu vào bắt buộc cho quá trình thẩm định bảo hiểm (tiếng Anh: underwriting).
Trong nghiệp vụ bancassurance (bảo hiểm ngân hàng), tờ khai tham gia bảo hiểm thường được phân phát và hỗ trợ hoàn thiện ngay tại quầy giao dịch của ngân hàng - nơi khách hàng đang sử dụng các dịch vụ tài chính như tiền gửi tiết kiệm, vay vốn, thanh toán quốc tế hoặc thẻ tín dụng. Nhân viên tín dụng hoặc chuyên viên tư vấn tài chính tại ngân hàng sẽ giới thiệu các sản phẩm bảo hiểm liên kết, sau đó hỗ trợ khách hàng điền tờ khai trên giấy hoặc trên nền tảng số (ứng dụng ngân hàng điện tử, website của công ty bảo hiểm). Điểm đặc biệt của tờ khai trong kênh bancassurance là nó được thiết kế tích hợp chặt chẽ với quy trình xác minh danh tính khách hàng (tiếng Anh: KYC - Know Your Customer) mà ngân hàng đã thực hiện, giúp tiết kiệm thời gian và tăng độ chính xác của dữ liệu.
Tờ khai tham gia bảo hiểm hoạt động dựa trên nguyên tắc trung thực tối đa (tiếng Anh: utmost good faith, trong luật La-tinh là uberima fides), một nguyên tắc pháp lý đặc thù của ngành bảo hiểm, theo đó cả hai bên (người mua bảo hiểm và công ty bảo hiểm) đều có nghĩa vụ công khai, minh bạch mọi thông tin trọng yếu. Nếu khách hàng cố ý khai sai, giấu thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật về các yếu tố mà công ty bảo hiểm sử dụng để đánh giá rủi ro, công ty bảo hiểm có quyền đơn phương hủy hợp đồng, từ chối chi trả quyền lợi bảo hiểm và thậm chí không hoàn trả phí bảo hiểm đã đóng theo quy định pháp luật.
Về mặt pháp lý tại Việt Nam, tờ khai tham gia bảo hiểm được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, thay thế Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000), Bộ luật Dân sự 2015 (Điề