Bảo lãnh tuân thủ quy hoạch xây dựng (Planning Compliance Guarantee) là một loại bảo lãnh ngân hàng mà tổ chức tín dụng cam kết với bên được bảo lãnh rằng chủ đầu tư dự án xây dựng sẽ thực hiện đúng các nội dung quy hoạch chi tiết đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp chủ đầu tư vi phạm các chỉ tiêu quy hoạch về mật độ xây dựng, tầng cao, chiều cao công trình hoặc hệ số sử dụng đất thì ngân hàng sẽ thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay theo số tiền bảo lãnh đã cam kết. Đây là công cụ bảo đảm quan trọng giúp cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng kiểm soát việc tuân thủ pháp luật quy hoạch của các dự án đầu tư bất động sản.
Cơ chế hoạt động của bảo lãnh tuân thủ quy hoạch được thực hiện như sau: chủ đầu tư dự án (bên được bảo lãnh) sẽ đề nghị ngân hàng phát hành cam kết bảo lãnh gửi đến bên nhận bảo lãnh (thường là Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch Kiến trúc hoặc cơ quan quản lý đầu tư). Ngân hàng sẽ xem xét hồ sơ pháp lý dự án, đặc biệt là quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc 1/2000, đồng thời đánh giá năng lực tài chính và uy tín của chủ đầu tư trước khi cấp bảo lãnh. Mức bảo lãnh thường được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên tổng mức đầu tư dự án hoặc căn cứ vào quy định của từng địa phương, thường dao động từ 5% đến 15% giá trị dự án. Khi phát sinh vi phạm quy hoạch mà chủ đầu tư không khắc phục trong thời hạn quy định, ngân hàng có trách nhiệm chi trả toàn bộ hoặc một phần số tiền bảo lãnh cho bên nhận bảo lãnh.
Trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam, loại bảo lãnh này được áp dụng phổ biến tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đối với các dự án khu đô thị mới, dự án nhà ở thương mại hoặc dự án đầu tư hạ tầng có quy mô lớn. Ví dụ, khi chủ đầu tư được giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án nhà ở cao tầng theo quy hoạch chi tiết được duyệt, họ phải cam kết tuân thủ hệ số sử dụng đất tối đa, mật độ xây dựng và chiều cao tĩnh không; ngân hàng sẽ phát hành thư bảo lãnh có thời hạn tương ứng với tiến độ thực hiện dự án ghi trong giấy phép xây dựng. Một trường hợp khác là khi liên doanh giữa doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án khu công nghiệp hoặc khu đô thị, đối tác trong nước thường phải xuất trình bảo lãnh tuân thủ quy hoạch trước khi được cấp phép đầu tư.
Về cơ sở pháp lý, loại bảo lãnh này liên quan đến các văn bản quan trọng như Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020), Luật Quy hoạch đô thị năm 2009 và các Nghị định hướng dẫn thi hành như Nghị định 15/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Bên cạnh đó, hoạt động phát hành bảo lãnh của ngân hàng phải tuân thủ quy định tại Thông tư 03/2018/TT-NHNN quy định về cấp và quản lý bảo lãnh ngân hàng, cùng các quy định riêng của UBND cấp tỉnh về điều kiện được giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án. Nghị định 139/2017/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng cũng là căn cứ để xác định mức phạt khi chủ đầu tư vi phạm quy hoạch.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần phân biệt rõ bảo lãnh tuân thủ quy hoạch xây dựng với các loại bảo lãnh khác trong lĩnh vực xây dựng như bảo lãnh thực hiện hợp đồng (Performance Bond), bảo lãnh bảo hành công trình (Maintenance Bond) hay bảo lãnh dự thầu (Bid Bond) bởi mục đích, đối tượng bảo lãnh và căn cứ pháp lý hoàn toàn khác nhau. Điểm đặc trưng cần nhớ là bảo lãnh này gắn liền với nghĩa vụ tuân thủ quy hoạch được phê duyệt, không phải nghĩa vụ hoàn thành xây dựng hay nghĩa vụ thanh toán tài chính. Ngoài ra, thí sinh cần chú ý bảo lãnh tuân thủ quy hoạch có thể được thực hiện bằng nhiều hình thức như thư bảo lãnh, hợp đồng bảo lãnh hoặc cam kết bảo lãnh, và thời hạn bảo lãnh thường kéo dài cho đến khi dự án hoàn thành nghiệm thu hoặc được cấp giấy chứng nhận sử dụng công trình.