Đại lý bảo hiểm hạn chế là tổ chức hoặc cá nhân được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm nhưng chỉ được phép giới thiệu, chào bán hoặc cung cấp một hoặc một số sản phẩm bảo hiểm nhất định đã được ghi nhận trong hợp đồng đại lý. Đây là mô hình đại lý bảo hiểm phổ biến trong hoạt động bancassurance tại Việt Nam, giúp ngân hàng và công ty bảo hiểm dễ dàng kiểm soát phạm vi sản phẩm được phân phối qua kênh ngân hàng.
Theo quy định pháp luật, đại lý bảo hiểm hạn chế phải đáp ứng các điều kiện về năng lực, cơ sở vật chất và nhân sự phù hợp với phạm vi sản phẩm bảo hiểm được ủy quyền. Các nhân viên ngân hàng tham gia bán bảo hiểm thông qua kênh bancassurance thường hoạt động dưới danh nghĩa đại lý bảo hiểm hạn chế, chỉ được tư vấn và chào bán các sản phẩm bảo hiểm thuộc danh mục mà công ty bảo hiểm đối tác đã ủy quyền cho ngân hàng. Phạm vi ủy quyền này được ghi rõ trong hợp đồng đại lý ký kết giữa ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm, đảm bảo đại lý không vượt quá quyền hạn được giao. Mô hình này giúp giảm thiểu rủi ro tuân thủ và bảo vệ quyền lợi khách hàng, đồng thời tạo điều kiện cho các ngân hàng nhanh chóng triển khai hoạt động phân phối bảo hiểm mà không cần thành lập công ty bảo hiểm riêng.
Trên thực tế tại Việt Nam, hầu hết các ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, Techcombank, MB hay ACB đều triển khai mô hình đại lý bảo hiểm hạn chế khi hợp tác với các công ty bảo hiểm lớn như Prudential, Manulife, AIA hay FWD. Ví dụ, khi khách hàng đến quầy giao dịch của ngân hàng X để gửi tiết kiệm, nhân viên tư vấn có thể giới thiệu sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị (unit-linked) hoặc bảo hiểm nhân thọ trả tiền định kỳ của công ty bảo hiểm Y mà ngân hàng X đang làm đại lý hạn chế. Tuy nhiên, nhân viên ngân hàng đó không được phép bán sản phẩm của các công ty bảo hiểm khác hoặc các sản phẩm nằm ngoài hợp đồng đại lý đã ký kết. Trường hợp vi phạm phạm vi ủy quyền, đại lý và nhân viên liên quan có thể bị xử lý theo quy định pháp luật và hợp đồng đại lý.
Về khía cạnh pháp lý, hoạt động đại lý bảo hiểm hạn chế được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2023, thay thế cho Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000. Ngoài ra, Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính trong quản lý nhà nước về bảo hiểm và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính cũng có những quy định cụ thể về điều kiện thành lập, hoạt động và phạm vi ủy quyền của đại lý bảo hiểm. Ngân hàng Nhà nước cũng có các văn bản quản lý riêng đối với hoạt động bancassurance nhằm đảm bảo hoạt động bán bảo hiểm qua kênh ngân hàng không ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng cốt lõi.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần phân biệt rõ ba loại hình đại lý bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 gồm: đại lý bảo hiểm, đại lý bảo hiểm hạn chế và đại lý bảo hiểm chuyên nghiệp (đại lý chính). Điểm khác biệt cốt lõi là đại lý hạn chế chỉ được bán sản phẩm theo danh mục ủy quyền, không được nhận ủy quyền từ nhiều doanh nghiệp bảo hiểm khác nhau trong cùng một nhóm sản phẩm. Ngoài ra, thí sinh cần nắm rõ yêu cầu về đào tạo nghiệp vụ bảo hiểm cho nhân viên ngân hàng khi tham gia bán bảo hiểm, cũng như nghĩa vụ cung cấp thông tin minh bạch cho khách hàng về vai trò đại lý và sản phẩm bảo hiểm được giới thiệu.