Đồng bảo lãnh là gì?

Đồng bảo lãnh là gì?

Đồng bảo lãnh là một hình thức bảo lãnh trong đó hai hoặc nhiều ngân hàng cùng nhau cam kết bảo lãnh cho một khoản nghĩa vụ tài chính của khách hàng. Theo đó, mỗi ngân hàng tham gia đồng bảo lãnh sẽ chịu trách nhiệm tương ứng với phần giá trị bảo lãnh của mình, đồng thời có thể bị ràng buộc với nhau về mặt pháp lý trong trường hợp khách hàng không thực hiện được nghĩa vụ.

Nói cách đơn giản, khi một dự án hoặc khoản vay quá lớn mà một ngân hàng duy nhất không thể hoặc không muốn gánh chịu toàn bộ rủi ro, nhiều ngân hàng sẽ cùng phối hợp để chia sẻ trách nhiệm bảo lãnh. Mỗi bên cam kết một phần nhất định trong tổng giá trị bảo lãnh, tạo thành một "vòng tròn bảo vệ" chung cho bên được bảo lãnh.

Đồng bảo lãnh khác với bảo lãnh đơn lẻ (chỉ một ngân hàng bảo lãnh) và khác với bảo lãnh có đối bảo (có bên thứ ba đứng ra cam kết thay cho khách hàng).

Tại sao Đồng bảo lãnh quan trọng trong ngân hàng?

• Chia sẻ rủi ro hiệu quả: Khi một khoản bảo lãnh có giá trị lớn (ví dụ 500 tỷ đồng trở lên), việc chỉ một ngân hàng gánh chịu toàn bộ rủi ro là điều không khôn ngoan. Đồng bảo lãnh giúp phân tán rủi ro tín dụng cho nhiều tổ chức, giảm thiểu tác động tiêu cực nếu khách hàng vi phạm nghĩa vụ.

• Đáp ứng nhu cầu vốn lớn của khách hàng: Nhiều dự án hạ tầng, bất động sản hoặc xuất nhập khẩu đòi hỏi nguồn vốn rất lớn mà một ngân hàng đơn lẻ không thể đáp ứng một mình. Đồng bảo lãnh mở ra cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp.

• Tăng năng lực cạnh tranh của ngân hàng: Thay vì từ chối các khoản bảo lãnh lớn, ngân hàng có thể tham gia đồng bảo lãnh với tỷ lệ phù hợp, vừa giữ được khách hàng quan trọng vừa kiểm soát được hạn mức rủi ro chấp nhận được.

• Tuân thủ quy định pháp luật: Thông tư 06/2016/TT-NHNN và các văn bản hướng dẫn có những quy định cụ thể về hạn mức bảo lãnh tối đa đối với một khách hàng. Đồng bảo lãnh giúp các ngân hàng tuân thủ các giới hạn này một cách linh hoạt.

Cách hoạt động / Cách tính

Quy trình thực hiện đồng bảo lãnh:

Bước 1: Khách hàng có nhu cầu bảo lãnh với giá trị lớn, thường từ 200 tỷ đồng trở lên, liên hệ với ngân hàng mà mình có quan hệ tín dụng.

Bước 2: Ngân hàng A đánh giá nhu cầu và nhận thấy giá trị bảo lãnh vượt quá hạn mức cho phép hoặc mức rủi ro chấp nhận được của mình. Ngân hàng A chủ động liên hệ với các ngân hàng khác để cùng tham gia đồng bảo lãnh.

Bước 3: Các ngân hàng tham gia (Ngân hàng A, Ngân hàng B, Ngân hàng C) thỏa thuận về tỷ lệ phân chia trách nhiệm. Ví dụ: Ngân hàng A đảm nhận 40%, Ngân hàng B đảm nhận 35%, Ngân hàng C đảm nhận 25%.

Bước 4: Các bên ký kết Hợp đồng đồng bảo lãnh, trong đó quy định rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng ngân hàng.

Bước 5: Phí bảo lãnh được chia theo tỷ lệ tương ứng với phần bảo lãnh của mỗi ngân hàng.

Công thức tính phí đồng bảo lãnh:

Phí bảo lãnh của Ngân hàng A = Giá trị bảo lãnh × Tỷ lệ bảo lãnh của A × Tỷ lệ phí

Ví dụ: Tổng giá trị bảo lãnh là 400 tỷ đồng, Ngân hàng A bảo lãnh 40% (160 tỷ), lãi suất phí là 1,5%/năm.

→ Phí bảo lãnh của Ngân hàng A = 160 tỷ × 1,5% = 2,4 tỷ đồng/năm.

Ví dụ thực tế

Ví dụ 1: Dự án hạ tầng giao thông

Công ty C muốn thực hiện dự án xây dựng đường cao tốc trị giá 1.000 tỷ đồng và cần Ngân hàng A bảo lãnh thanh toán cho nhà thầu với giá trị 800 tỷ đồng. Do giá trị bảo lãnh quá lớn so với hạn mức cho phép, Ngân hàng A quyết định đồng bảo lãnh với Ngân hàng B. Theo thỏa thuận, Ngân hàng A đảm nhận 500 tỷ đồng (62,5%) và Ngân hàng B đảm nhận 300 tỷ đồng (37,5%). Nhờ đó, Công ty C được bảo lãnh đầy đủ và tiếp tục triển khai dự án.

Ví dụ 2: Hợp đồng xuất khẩu

Doanh nghiệp D ký hợp đồng xuất khẩu trị giá 50 triệu USD và cần bảo lãnh thanh toán cho đối tác nước ngoài. Ngân hàng E và Ngân hàng F cùng tham gia đồng bảo lãnh: Ngân hàng E bảo lãnh 30 triệu USD, Ngân hàng F bảo lãnh 20 triệu USD. Tỷ lệ phí bảo lãnh là 1,2%/năm. Mỗi ngân hàng thu phí tương ứng với phần bảo lãnh của mình.

Phân biệt với thuật ngữ liên quan

Điểm giống nhau:

• Đều là cam kết của ngân hàng với bên được bảo lãnh
• Đều chịu sự điều chỉnh của Thông tư 06/2016/TT-NHNN
• Đều phải thu phí bảo lãnh theo quy định

Câu hỏi thường gặp trong đề thi

Câu 1: Khi một khách hàng có nhu cầu bảo lãnh vượt quá hạn mức cho phép của một ngân hàng, giải pháp nào sau đây là phù hợp nhất?

• A. Từ chối cấp bảo lãnh
• B. Yêu cầu khách hàng thế chấp thêm tài sản
• C. Thực hiện đồng bảo lãnh với các ngân hàng khác
• D. Giảm giá trị bảo lãnh xuống mức cho phép

Câu 2: Trong đồng bảo lãnh, nếu tổng giá trị bảo lãnh là 800 tỷ đồng và Ngân hàng A đảm nhận 50%, phí bảo lãnh mà Ngân hàng A được hưởng (với tỷ lệ phí 1,5%/năm) là bao nhiêu?

• A. 6 tỷ đồng/năm
• B. 12 tỷ đồng/năm
• C. 4 tỷ đồng/năm
• D. 8 tỷ đồng/năm

Câu 3: Điểm khác biệt cơ bản giữa đồng bảo lãnh và bảo lãnh có đối bảo là gì?

• A. Đồng bảo lãnh có nhiều ngân hàng cùng cam kết, bảo lãnh có đối bảo có thêm bên thứ ba thay mặt khách hàng
• B. Hai hình thức hoàn toàn giống nhau về bản chất
• C. Bảo lãnh có đối bảo phức tạp hơn đồng bảo lãnh
• D. Đồng bảo lãnh chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ

Tổng kết

Đồng bảo lãnh là công cụ tài chính quan trọng giúp các ngân hàng chia sẻ rủi ro và đáp ứng nhu cầu vốn lớn của khách hàng một cách linh hoạt. Khi hiểu rõ cách thức hoạt động, tỷ lệ phân chia trách nhiệm và quy định pháp lý liên quan, bạn sẽ tự tin hơn khi gặp các câu hỏi về nghiệp vụ này trong kỳ thi tuyển dụng ngân hàng.

Hãy luyện tập thêm với các câu hỏi trắc nghiệm và ôn kỹ quy trình đồng bảo lãnh để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi sắp tới!