Hợp đồng bảo hiểm nhóm và hợp đồng bảo hiểm cá nhân là hai hình thức hợp đồng bảo hiểm nhân thọ phổ biến trong hoạt động bancassurance, có nhiều điểm khác biệt cơ bản về đối tượng tham gia, cách thức mua bảo hiểm, mức phí và tính chất quyền lợi. Hợp đồng bảo hiểm nhóm (Group Insurance Policy) là hợp đồng do một tổ chức, doanh nghiệp hoặc cơ quan đứng ra mua cho một nhóm đối tượng cụ thể (thường là nhân viên, thành viên câu lạc bộ, hội viên), trong khi hợp đồng bảo hiểm cá nhân (Individual Insurance Policy) là hợp đồng được ký kết trực tiếp giữa công ty bảo hiệm và từng cá nhân tham gia.
Về cơ chế hoạt động, hợp đồng bảo hiểm nhóm thường được doanh nghiệp hoặc tổ chức đóng vai trò là chủ hợp đồng, đóng phí hộ hoặc đồng đóng phí với nhân viên, sau đó các cá nhân trong nhóm được hưởng quyền lợi bảo hiểm theo điều khoản thống nhất đã thỏa thuận. Do áp dụng quy mô lớn và rủi ro được phân tán, phí bảo hiểm nhóm thường rẻ hơn so với bảo hiểm cá nhân từ 20% đến 40%, đồng thời thủ tục tham gia đơn giản hơn vì không yêu cầu khám sức khỏe chi tiết đối với nhiều sản phẩm. Ngược lại, bảo hiểm cá nhân cho phép người mua tùy chọn mức phí, thời hạn, quyền lợi và các điều khoản bảo hiểm phù hợp với nhu cầu cá nhân, đồng thời quyền lợi được duy trì liên tục ngay cả khi người tham gia nghỉ việc hoặc rời khỏi tổ chức (thông qua cơ chế chuyển đổi - conversion). Một điểm quan trọng cần lưu ý là bảo hiểm nhóm thường có quyền lợi cố định theo hợp đồng, ít linh hoạt hơn, và có thể chấm dứt khi hợp đồng giữa doanh nghiệp và công ty bảo hiểm hết hiệu lực hoặc khi cá nhân không còn thuộc nhóm được bảo hiểm.
Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, Techcombank, MB đã hợp tác với các công ty bảo hiểm như Manulife, Prudential, AIA, FWD để triển khai sản phẩm bảo hiểm nhóm cho doanh nghiệp khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng. Ví dụ, khi một doanh nghiệp có 500 nhân viên vay vốn tại ngân hàng, ngân hàng có thể giới thiệu gói bảo hiểm nhân thọ nhóm với phí chỉ khoảng 1 đến 2 triệu đồng/người/năm cho quyền lợi tử vong và thương tật, thấp hơn đáng kể so với bảo hiểm cá nhân cùng mức quyền lợi (khoảng 3 đến 5 triệu đồng/năm). Đối với khách hàng cá nhân, khi gửi tiết kiệm hoặc vay mua nhà, nhân viên ngân hàng thường tư vấn các sản phẩm bảo hiểm cá nhân liên kết như "PRU-Đầu tư linh hoạt" của Prudential hay "Điểm tựa vững vàng" của Manulife với quyền lợi bảo vệ và tiết kiệm linh hoạt hơn.
Về quy định pháp lý, hoạt động bảo hiểm nhân thọ nói chung và bảo hiểm nhóm nói riêng được điều chỉnh bởi Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023), Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng nhiệm vụ của doanh nghiệp bảo hiểm, cùng các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính như Thông tư 67/2023/TT-BTC quy định chi tiết về hợp đồng bảo hiểm, điều khoản bảo hiểm nhóm và cá nhân.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần phân biệt rõ bốn tiêu chí so sánh chính: bảo hiểm nhóm có mức phí thấp hơn nhưng quyền lợi cố định và có thể mất khi rời nhóm, trong khi bảo hiểm cá nhân có phí cao hơn nhưng linh hoạt và duy trì độc lập. Trong nghiệp vụ bancassurance, doanh thu từ bảo hiểm cá nhân thường có giá trị cao hơn (do phí bảo hiểm lớn cho mỗi hợp đồng) nên được ngân hàng chú trọng phát triển, trong khi bảo hiểm nhóm thường được sử dụng như công cụ chăm sóc khách hàng doanh nghiệp và tăng doanh số bán chéo (cross-selling).