Phạm vi áp dụng yêu cầu vốn là khái niệm xác định rõ các đối tượng, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty con và các thực thể liên quan phải chịu sự điều chỉnh của các quy định về yêu cầu vốn tối thiểu theo từng cấp độ giám sát. Đây là nội dung quan trọng đầu tiên trong các chuẩn mực Basel và hệ thống quản trị vốn theo luật định, giúp cơ quan quản lý nhà nước phân định trách nhiệm tuân thủ cho từng loại hình tổ chức trong hệ thống ngân hàng.
Theo quy định hiện hành, phạm vi áp dụng yêu cầu vốn được xác định dựa trên ba cấp độ giám sát chính: cấp độ công ty mẹ, cấp độ hợp nhất và cấp độ đơn lẻ. Ở cấp độ công mẹ, toàn bộ tập đoàn ngân hàng bao gồm ngân hàng mẹ và các công ty con phải tuân thủ tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu dựa trên báo cáo tài chính hợp nhất. Ở cấp độ đơn lẻ, từng tổ chức tín dụng độc lập phải duy trì hệ số an toàn vốn riêng biệt. Ngoài ra, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam cũng nằm trong phạm vi áp dụng với quy định riêng về vốn được cấp từ trụ sở chính. Việc xác định rõ phạm vi giúp đảm bảo tính minh bạch, tránh tình trạng đùn đẩy rủi ro giữa các thực thể trong cùng tập đoàn. Đồng thời, cơ quan quản lý có thể đánh giá tổng thể mức độ an toàn vốn của toàn hệ thống thông qua việc giám sát hợp nhất.
Ví dụ, tại Việt Nam, một ngân hàng thương mại cổ phần có công ty con hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, bảo hiểm hay quản lý quỹ thì toàn bộ tập đoàn này phải tuân thủ yêu cầu vốn theo Thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ an toàn vốn. Đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài như HSBC Việt Nam hay Standard Chartered Việt Nam, phạm vi áp dụng sẽ tập trung vào vốn được cấp từ trụ sở chính và các hoạt động phát sinh tại Việt Nam. Các ngân hàng thương mại nhà nước như Vietcombank, VietinBank cũng phải thực hiện báo cáo hợp nhất bao gồm cả công ty con và công ty liên kết theo đúng phạm vi quy định.
Về mặt pháp lý, phạm vi áp dụng yêu cầu vốn được quy định cụ thể trong Thông tư số 41/2016/TT-NHNN (sửa đổi, bổ sung) quy định tỷ lệ an toàn vốn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Bên cạnh đó, Thông tư số 13/2018/TT-NHNN và các văn bản hướng dẫn liên quan cũng làm rõ hơn về đối tượng áp dụng tại từng cấp độ giám sát. Các quy định này phù hợp với chuẩn mực Basel II, Basel III mà Việt Nam đang từng bước triển khai áp dụng trong giai đoạn hiện nay.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý rằng phạm vi áp dụng yêu cầu vốn là nội dung thường xuyên xuất hiện trong các đề thi liên quan đến quản trị rủi ro và quản lý vốn. Thí sinh cần phân biệt rõ ba cấp độ giám sát: đơn lẻ, hợp nhất và công ty mẹ, đồng thời nắm vững đối tượng nào thuộc phạm vi áp dụng tại mỗi cấp. Ngoài ra, cần chú ý đến sự khác biệt giữa tổ chức tín dụng trong nước và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong việc xác định phạm vi tuân thủ yêu cầu vốn.