Tạm đình chỉ giải quyết tranh chấp ngân hàng là việc cơ quan có thẩm quyền (Tòa án nhân dân hoặc Trọng tài) ra quyết định tạm dừng tiến trình xét xử hoặc giải quyết một vụ tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực ngân hàng, khi xuất hiện các tình tiết mới cần được xác minh, làm rõ hoặc khi cần chờ kết quả giải quyết của một vụ án khác có liên quan. Đây không phải là chấm dứt việc giải quyết tranh chấp mà chỉ là biện pháp tạm thời nhằm đảm bảo tính khách quan, chính xác và đầy đủ của quá trình tố tụng.
Theo quy định của pháp luật tố tụng, việc tạm đình chỉ được áp dụng trong nhiều trường hợp cụ thể như: nguyên đơn hoặc bị đơn là cá nhân đã chết mà quyền lợi nghĩa vụ chưa được xác định rõ người thừa kế; tổ chức bị đơn đã giải thể, phá sản mà chưa có tổ chức kế thừa; cần chờ kết quả giải quyết của vụ án hình sự có liên quan; cần chờ cơ quan chuyên môn kết luận về các vấn đề kỹ thuật ngân hàng như giá trị tài sản đảm bảo, tính hợp pháp của hợp đồng tín dụng; hoặc cần xác minh thêm chứng cứ, tài liệu quan trọng. Trong giai đoạn tạm đình chỉ, các bên vẫn có nghĩa vụ bảo quản chứng cứ, tài liệu liên quan và không được thực hiện các hành vi gây ảnh hưởng đến quyền lợi của đối phương. Thời hiệu giải quyết tranh chấp có thể được tính lại khi vụ việc được giải quyết trở lại, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên không bị xâm phạm.
Ví dụ thực tế trong ngân hàng Việt Nam: Khách hàng A vay vốn tại Ngân hàng B với tài sản đảm bảo là một bất động sản. Khi xảy ra tranh chấp về hợp đồng tín dụng, ngân hàng B khởi kiện đòi nợ. Trong quá trình tố tụng, phát hiện bất động sản đảm bảo đang là đối tượng của một vụ án tranh chấp quyền sở hữu khác tại Tòa án nhân dân cấp huyện. Khi đó, Tòa án đang giải quyết vụ tranh chấp tín dụng sẽ ra quyết định tạm đình chỉ để chờ kết quả xác định ai là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản đảm bảo. Một trường hợp khác là khi hồ sơ vay vốn có dấu hiệu giả mạo chữ ký, Tòa án tạm đình chỉ để chờ kết quả giám định của cơ quan chuyên môn.
Về cơ sở pháp lý, việc tạm đình chỉ giải quyết tranh chấp được quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, cụ thể từ Điều 214 đến Điều 218 về các trường hợp tạm đình chỉ và quyết định tạm đình chỉ. Ngoài ra, đối với tranh chấp phát sinh từ hoạt động cho vay, thế chấp, cầm cố trong lĩnh vực ngân hàng, các quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng tín dụng, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và các thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng có liên quan. Đối với tranh chấp được giải quyết bằng trọng tài, quy chế tố tụng trọng tài do Trung tâm Trọng tài hoặc các tổ chức trọng tài quy định cũng áp dụng nguyên tắc tương tự về tạm đình chỉ giải quyết tranh chấp.
Lưu ý quan trọng cho người ôn thi ngân hàng: Cần phân biệt rõ giữa "tạm đình chỉ" và "đình chỉ giải quyết" - tạm đình chỉ có thể phục hồi khi tình tiết mới được làm sáng tỏ, trong khi đình chỉ là chấm dứt vụ việc và chỉ có thể khởi kiện lại bằng vụ án khác. Thời hạn tạm đình chỉ không kéo dài quá 1 năm theo quy định tại Điều 216 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, trừ một số trường hợp đặc biệt. Khi làm bài thi, cần chú ý việc tạm đình chỉ ảnh hưởng đến thời hiệu khởi kiện và quyền yêu cầu thi hành án của các bên, đây là điểm thường xuyên được hỏi trong các kỳ thi chứng chỉ hành nghề luật sư, chứng khoán và ngân hàng.