Thời lượng trái phiếu là gì?
Thời lượng trái phiếu (Duration) là chỉ số tài chính dùng để đo lường mức độ nhạy cảm của giá trái phiếu trước những biến động của lãi suất thị trường. Về bản chất, duration thể hiện thời gian trung bình có trọng số mà nhà đầu tư cần nắm giữ trái phiếu để có thể thu hồi vốn đầu tư thông qua các khoản coupon và tiền gốc nhận được. Đây là công cụ quan trọng trong quản lý rủi ro lãi suất và chiến lược đầu tư trái phiếu.
Tại sao Thời lượng trái phiếu quan trọng trong ngân hàng?
Duration đóng vai trò then chốt trong hoạt động ngân hàng vì những lý do sau:
- Quản lý rủi ro lãi suất: Giúp các ngân hàng và quỹ đầu tư đánh giá mức độ ảnh hưởng khi lãi suất thị trường thay đổi, từ đó xây dựng chiến lược phòng ngừa phù hợp.
- Đo lường rủi ro danh mục: Duration là thước đo rủi ro cốt lõi mà các quỹ trái phiếu và ngân hàng thương mại phải công bố theo quy định của cơ quan quản lý.
- Chiến lược đầu tư: Nhà quản lý danh mục sử dụng duration để điều chỉnh mức độ nhạy cảm của danh mục trái phiếu phù hợp với kỳ vọng thị trường.
- So sánh rủi ro: Duration cho phép so sánh mức độ rủi ro giữa các trái phiếu có kỳ hạn và coupon khác nhau trên cùng một thước đo chuẩn hóa.
Cách hoạt động / Cách tính
Công thức Macaulay Duration:
$$D{Mac} = \frac{\sum{t=1}^{n} \frac{t \times CF_t}{(1+y)^t}}{P}$$
Trong đó:
- t = thời gian (năm) cho đến khi nhận dòng tiền
- CF_t = dòng tiền nhận được tại thời điểm t (coupon hoặc coupon + tiền gốc)
- y = lợi suất đáo hạn (yield to maturity)
- P = giá trái phiếu hiện tại
Modified Duration được tính bằng công thức:
$$D{Mod} = \frac{D{Mac}}{1 + y}$$
Ước tính thay đổi giá trái phiếu:
$$\Delta P \approx -D_{Mod} \times \Delta y \times P$$
Dấu âm thể hiện mối quan hệ nghịch chiều giữa giá trái phiếu và lãi suất.
Quy tắc quan trọng:
- Kỳ hạn càng dài → Duration càng lớn → Rủi ro lãi suất càng cao
- Coupon càng thấp → Duration càng lớn → Rủi ro lãi suất càng cao
- Trái phiếu zero-coupon có Macaulay Duration bằng đúng kỳ hạn danh nghĩa
Ví dụ thực tế
Ví dụ 1: Tính Duration cho trái phiếu doanh nghiệp
Khách hàng B mua trái phiếu doanh nghiệp với các thông số:
- Mệnh giá: 100 triệu đồng
- Coupon: 8%/năm (8 triệu đồng/năm)
- Kỳ hạn: 5 năm
- L�