Thư tín dụng có điều kiện đỏ (Red Clause Letter of Credit) là một loại thư tín dụng đặc biệt, trong đó ngân hàng mở L/C cho phép ngân hàng phục vụ (advising bank) hoặc ngân hàng được chỉ định ứng trước một phần hoặc toàn bộ số tiền cho người thụ hưởng (beneficiary) trước khi hàng hóa được sản xuất xong và giao hàng. Thuật ngữ "điều kiện đỏ" xuất phát từ thực tế là điều khoản này trước đây được in bằng mực đỏ trong văn bản L/C để các bên liên quan dễ dàng nhận biết và chú ý đến tính chất đặc biệt của nó.
Về cơ chế hoạt động, khi ngân hàng phát hành L/C có điều khoản đỏ, ngân hàng phục vụ được ủy quyền chi trả tiền ứng trước cho người xuất khẩu ngay khi nhận được yêu cầu kèm theo các chứng từ đơn giản như: thư cam kết giao hàng đúng hạn, hoặc khoản tiền tạm ứng được ghi trong L/C. Số tiền ứng trước này thường chiếm từ 30% đến 90% giá trị L/C, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa người nhập khẩu và ngân hàng phát hành. Khi người thụ hưởng giao hàng và xuất trình bộ chứng từ hoàn chỉnh, khoản tiền ứng trước cùng phần còn lại sẽ được tất toán trừ vào giá trị thanh toán cuối cùng. Điều quan trọng là nếu người thụ hưởng không thực hiện nghĩa vụ giao hàng, ngân hàng phục vụ có quyền yêu cầu hoàn trả khoản đã ứng và ngân hàng phát hành phải bồi hoàn cho ngân hàng phục vụ theo cam kết bảo lãnh trước đó.
Trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam, thư tín dụng điều khoản đỏ thường được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản, thủy sản, dệt may hoặc các mặt hàng cần thời gian sản xuất dài. Ví dụ, một doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long có đơn hàng lớn từ đối tác Philippines, ngân hàng có thể ứng trước cho doanh nghiệp này để mua thóc từ nông dân ngay từ đầu vụ, giúp doanh nghiệp có nguồn vốn thu mua kịp thời và đảm bảo giao hàng đúng hạn. Tương tự, các doanh nghiệp dệt may xuất khẩu sang Mỹ hoặc EU cũng thường sử dụng loại L/C này để có vốn mua nguyên liệu vải, chỉ và các phụ liệu trước khi tiến hành sản xuất hàng theo đơn đặt hàng quốc tế.
Về khung pháp lý, thư tín dụng có điều kiện đỏ được điều chỉnh bởi Quy tắc thực hành thống nhất về thư tín dụng chứng từ (UCP 600) do Phòng Công nghiệp và Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành. Theo Điều 2 của UCP 600, thư tín dụng có điều khoản đỏ được xem là một biến thể đặc biệt trong đó ngân hàng phát hành chịu trách nhiệm bồi hoàn cho khoản tiền mà ngân hàng phục vụ đã ứng trước cho người thụ hưởng. Tại Việt Nam, hoạt động phát hành và thanh toán L/C được Ngân hàng Nhà nước quản lý thông qua các văn bản như Thông tư số 13/2018/TT-NHNN và các quy định về quản lý ngoại hối.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ giữa thư tín dụng điều khoản đỏ (Red Clause L/C) và thư tín dụng điều khoản xanh (Green Clause L/C). Trong khi điều khoản đỏ chỉ cho phép ứng trước tiền, điều khoản xanh còn yêu cầu người thụ hưởng phải ký gửi hàng hóa vào kho để làm thêm bảo đảm. Ngoài ra, cần nắm vững rằng rủi ro trong L/C điều khoản đỏ thuộc về ngân hàng phát hành và ngân hàng phục vụ, không phải ngân hàng xác nhận (confirming bank), vì vậy ngân hàng xác nhận thường không tham gia vào khoản ứng trước này. Đây là điểm thường xuất hiện trong các câu hỏi thi chứng chỉ nghiệp vụ thanh toán quốc tế như CITF hoặc CSDG.