Vốn pháp định tối thiểu (tiếng Anh: Minimum Regulatory Capital) là mức vốn điều lệ tối thiểu bắt buộc mà một tổ chức tín dụng phải có để được thành lập, cấp Giấy phép hoạt động và duy trì hoạt động ngân hàng theo quy định của pháp luật. Đây là điều kiện tiên quyết về tài chính nhằm đảm bảo năng lực tài chính tối thiểu cho các tổ chức tín dụng trước khi tham gia thị trường tài chính – tiền tệ. Mức vốn này do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) quy định cụ thể theo từng loại hình tổ chức tín dụng và được coi là rào cản gia nhập ngành quan trọng nhất.
Vốn pháp định tối thiểu phải được góp bằng tiền đồng Việt Nam hoặc các tài sản hợp pháp khác theo quy định, không bao gồm các khoản vay để góp vốn hay vốn vay từ chính các cổ đông sáng lập. Khi đăng ký thành lập, các cổ đông sáng lập phải cam kết góp đủ mức vốn tối thiểu này trong một thời hạn nhất định (thường là 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy phép thành lập) và phải được kiểm toán xác nhận trước khi đi vào hoạt động chính thức. Trong suốt quá trình hoạt động, tổ chức tín dụng phải luôn duy trì mức vốn điều lệ không thấp hơn mức tối thiểu pháp định; nếu vốn điều lệ giảm xuống dưới mức này, NHNN có thể áp dụng các biện pháp xử lý từ cảnh báo, yêu cầu tăng vốn, hạn chế hoạt động cho đến thu hồ