Cấp tín dụng đồng tài trợ ngân hàng (Co-financing Credit Extension) là hình thức cấp tín dụng trong đó từ hai ngân hàng thương mại trở lên cùng tham gia cho vay đối với một khách hàng hoặc một dự án cụ thể, dựa trên một thỏa thuận pháp lý thống nhất về tỷ lệ vốn góp, quyền hạn và trách nhiệm của từng bên. Hình thức này thường được áp dụng khi quy mô khoản vay vượt quá khả năng cấp tín dụng của một ngân hàng đơn lẻ, hoặc khi cần đa dạng hóa nguồn vốn và phân tán rủi ro cho cả bên vay lẫn bên cho vay.
Trong cơ chế đồng tài trợ, các ngân hàng tham gia ký kết hợp đồng đồng tài trợ hoặc thỏa thuận liên ngân hàng để xác định rõ tỷ lệ góp vốn cụ thể của từng bên, mức lãi suất áp dụng đồng nhất, thời hạn vay, mục đích sử dụng vốn, điều kiện giải ngân, trả nợ và xử lý tài sản bảo đảm. Về cấu trúc, có hai mô hình phổ biến gồm đồng tài trợ song hành (mỗi ngân hàng ký hợp đồng tín dụng riêng với khách hàng theo tỷ lệ thỏa thuận) và đồng tài trợ có đại lý (một ngân hàng đứng ra làm đầu mối đại diện cho nhóm, thực hiện giải ngân và thu nợ thay mặt các bên còn lại). Mỗi ngân hàng tham gia chịu trách nhiệm cấp tín dụng trong phạm vi phần vốn cam kết của mình, đồng thời cùng chia sẻ rủi ro tín dụng theo thỏa thuận chung, giúp tận dụng năng lực thẩm định tập thể và tuân thủ giới hạn cấp tín dụng theo quy định pháp luật.
Trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam, cấp tín dụng đồng tài trợ được áp dụng rộng rãi đối với các dự án đầu tư quy mô lớn như dự án bất động sản, năng lượng tái tạo, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp hoặc các tập đoàn lớn có nhu cầu vốn hàng nghìn tỷ đồng. Ví dụ, một tập đoàn bất động sản có thể vay đồng tài trợ từ Vietcombank, BIDV và Techcombank theo tỷ lệ 40-30-30 để triển khai dự án khu đô thị, hoặc một doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực sản xuất có thể nhận đồng tài trợ từ nhóm ngân hàng gồm VietinBank, MBBank và ACB cho dự án nhà máy mới. Hoạt động này cũng diễn ra phổ biến trong việc cho vay đối với các đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn trên thị trường tài chính Việt Nam.
Về khung pháp lý, hoạt động cấp tín dụng đồng tài trợ ngân hàng được điều chỉnh bởi Điều 91, Điều 92 và Điều 136 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), cùng các thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước. Đặc biệt, Thông tư 06/2023/TT-NHNN ngày 28/6/2023 quy định về giới hạn cấp tín dụng, tỷ lệ đảm bảo an toàn hoạt động đã thay thế Thông tư 41/2016/TT-NHNN, là văn bản quan trọng chi phối hoạt động đồng tài trợ. Ngoài ra, các bên còn phải tuân thủ quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro theo Thông tư 02/2023/TT-NHNN, quy định về hợp đồng tín dụng theo Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản pháp luật liên quan khác.
Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý phân biệt rõ cấp tín dụng đồng tài trợ ngân hàng với cấp tín dụng hợp vốn (syndicated loan) và cấp tín dụng liên ngân hàng thông qua hợp đồng mua bán có kỳ hạn giấy tờ có giá. Đồng thời, cần nắm vững nguyên tắc mỗi ngân hàng tham gia chịu trách nhiệm cấp tín dụng độc lập trong phần vốn của mình, phân biệt với trách nhiệm liên đới; khi tính giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng theo Thông tư 06/2023/TT-NHNN, khoản cấp tín dụng đồng tài trợ vẫn được tính vào tổng mức cấp tín dụng của từng ngân hàng tham gia. Ngoài ra, người học cần chú trọng các tình huống pháp lý phát sinh khi một bên vi phạm nghĩa vụ, cơ chế xử lý tài sản bảo đảm chung và quyền thế chấp của từng ngân hàng trong giao dịch đồng tài trợ.