Công ước UNIDROIT về bảo đảm quốc tế tại Việt Nam là gì?

UNIDROIT Convention on international security interests in Vietnam Pháp lý ~3 phút đọc

Công ước UNIDROIT về bảo đảm quốc tế đối với thiết bị di động (thường gọi là Công ước Cape Town) là công ước quốc tế được thông qua tại Cape Town, Nam Phi ngày 16/11/2001 dưới sự bảo trợ của Viện Quốc tế về Thống nhất Luật pháp tư nhân (UNIDROIT). Công ước này tạo lập khuôn khổ pháp lý thống nhất cho việc thiết lập, công nhận, đăng ký và thực thi các biện pháp bảo đảm đối với các loại thiết bị di động có giá trị cao ở phạm vi xuyên biên giới. Tại Việt Nam, công ước được áp dụng trực tiếp thông qua việc gia nhập và phê chuẩn của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Công ước hoạt động dựa trên nguyên tắc tạo ra một khái niệm pháp lý mới là "bảo đảm quốc tế" (international interest), cho phép chủ nợ có quyền bảo đảm được thừa nhận tại tất cả các quốc gia thành viên mà không cần thực hiện lại thủ tục tại từng nước. Đối tượng áp dụng của Công ước gồm ba nhóm thiết bị di động: máy bay, đoàn tàu đường sắt và tài sản vũ trụ, được quy định chi tiết tại các Nghị định thư riêng biệt, trong đó Nghị định thư về máy bay là Nghị định thư được áp dụng phổ biến và có hiệu lực sớm nhất. Cơ chế cốt lõi là hệ thống Đăng ký Quốc tế (International Registry) hoạt động bằng phương thức điện tử, nơi các bảo đảm được đăng ký để xác lập thứ tự ưu tiên theo nguyên tắc "đăng ký trước - ưu tiên trước". Khi xảy ra vi phạm, bên nhận bảo đảm có quyền yêu cầu các biện pháp khắc phục nhanh chóng như chiếm giữ, bán tài sản hoặc cho thuê lại, được tòa án các nước thành viên công nhận và thi hành.

Trong thực tiễn ngân hàng Việt Nam, Công ước Cape Town có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động cho vay và thuê mua máy bay của các hãng hàng không như Vietnam Airlines, Vietjet Air hay Bamboo Airways. Khi các hãng này vay vốn từ ngân hàng nước ngoài hoặc tham gia khoản vay đồng tài trợ (syndicated loan) để mua máy bay Boeing hay Airbus, bảo đảm được thiết lập theo Công ước sẽ được công nhận xuyên biên giới, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho bên cho vay và giảm chi phí huy động vốn. Nhờ đó, lãi suất cho vay thường thấp hơn đáng kể so với các giao dịch không áp dụng công ước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hàng không Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn.

Việt Nam chính thức gia nhập Công ước Cape Town và Nghị định thư về thiết bị máy bay ngày 09/11/2018, có hiệu lực từ ngày 01/03/2019, thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc phê chuẩn gia nhập công ước. Căn cứ pháp lý trong nước liên quan bao gồm Bộ luật Dân sự 2015 quy định về các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2014 (sửa đổi, bổ sung) và các nghị định hướng dẫn thi hành. Theo nguyên tắc luật quốc tế, các quy định của Công ước được áp dụng trực tiếp tại Việt Nam, và trong trường hợp có xung đột với pháp luật trong nước thì Công ước được ưu tiên áp dụng.

Đối với người ôn thi ngân hàng, cần lưu ý rằng Công ước Cape Town chỉ áp dụng cho thiết bị di động có giá trị cao và đăng ký (high-value mobile equipment) chứ không phải mọi tài sản thế chấp thông thường. Cần phân biệt rõ giữa Công ước gốc và ba Nghị định thư riêng biệt (Aircraft Protocol, Space Protocol và MAC Protocol), trong đó chỉ có Nghị định thư về máy bay mới có hiệu lực cùng với Công ước. Nguyên tắc "đăng ký trước - ưu tiên trước" là điểm mấu chốt cần nhớ, bên đăng ký bảo đảm quốc tế sớm hơn sẽ có thứ tự ưu tiên cao hơn, kể cả khi hợp đồng bảo đảm được ký kết sau. Ngoài ra, cần nắm vững bốn quyền khắc phục cơ bản mà bên nhận bảo đảm có thể yêu cầu khi xảy ra vi phạm, bao gồm: chiếm giữ và bán tài sản, cho thuê hoặc thuê mua lại, và yêu cầu tòa án can thiệp.

🎓

Luyện thi với kiến thức này

Thuật ngữ này thường xuất hiện trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Chia sẻ thuật ngữ này:

🔗 Thuật ngữ liên quan 8

A

An ninh mạng ngân hàng pháp lý

Pháp lý

Là các quy định pháp lý về yêu cầu an toàn thông tin cho hệ thống ngân hàng. Theo Thông tư 17/2020/T...

B

BEPS chống chuyển giá ngân hàng

Pháp lý

Các biện pháp ngăn ngừa chuyển lợi nhuận ra nước ngoài qua giao dịch liên ngân hàng theo chương trìn...

B

Ba tuyến phòng thủ ngân hàng pháp lý

Pháp lý

Mô hình ba tuyến phòng thủ gồm đơn vị kinh doanh, quản trị rủi ro, kiểm toán nội bộ, giúp ngân hàng ...

B

Basel III pháp lý ngân hàng

Pháp lý

Basel III là hiệp định quốc tế về tiêu chuẩn an toàn vốn, thanh khoản và đòn bẩy, được áp dụng tại V...

B

Biên bản giao nhận tài sản bảo đảm ngân hàng

Pháp lý

Văn bản ghi nhận việc giao nhận tài sản bảo đảm giữa bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm, làm căn cứ phá...

B

Biên bản làm việc giải quyết nợ xấu

Pháp lý

Văn bản ghi nhận nội dung thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng về phương án xử lý nợ xấu, có giá ...

B

Biên bản vi phạm hành chính ngân hàng

Pháp lý

Văn bản lập biên khi phát hiện vi phạm pháp luật về ngân hàng, là căn cứ ban hành quyết định xử phạt...

B

Biên bản xác nhận nợ ngân hàng

Pháp lý

Văn bản ghi nhận hai bên thống nhất về số dư nợ, lãi và thời hạn, có giá trị làm chứng cứ trong tố t...