Giá gói thầu là gì?
Giá gói thầu (tiếng Anh: Bid package price) là giá trị bằng tiền của một gói thầu cụ thể đã được chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền phê duyệt, làm cơ sở pháp lý và tài chính để tổ chức lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu đó. Khái niệm này xuất hiện xuyên suốt trong toàn bộ vòng đời của một dự án đầu tư công, dự án đầu tư xây dựng hay dự án mua sắm tài sản có giá trị lớn, và là một trong những trụ cột quan trọng nhất của hệ thống quản lý chi phí đầu tư tại Việt Nam. Giá gói thầu đóng vai trò là mức giá tham chiếu để các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu và là căn cứ để bên mời thầu đánh giá, lựa chọn nhà thầu trúng thầu, đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu.
Theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, giá gói thầu được xác định trên cơ sở tổng mức đầu tư của dự án đã được phê duyệt, sau khi phân bổ cho các gói thầu thành phần tương ứng theo tính chất, quy mô và phạm vi công việc. Việc xác định giá gói thầu phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý chi phí đầu tư xây dựng, bao gồm: định mức kinh tế - kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành, đơn giá xây dựng theo quy định, chỉ số giá xây dựng do cơ quan có thẩm quyền công bố và các chi phí hợp lý khác. Thông thường, giá gói thầu bao gồm các thành phần chi phí xây dựng, chi phí thiết bị, chi phí tư vấn, chi phí quản lý dự án, chi phí dự phòng do yếu tố khách quan và bất khả kháng. Trước khi tổ chức đấu thầu, chủ đầu tư có thể điều chỉnh giá gói thầu cho phù hợp với biến động giá thị trường, điều kiện thực tế và thời điểm triển khai gói thầu.
Trong hệ thống tài chính công và ngân hàng thương mại Việt Nam, khái niệm bid package price không chỉ giới hạn ở lĩnh vực xây dựng cơ bản mà còn được mở rộng sang nhiều hoạt động mua sắm, đầu tư khác như mua sắm thiết bị công nghệ thông tin, đầu tư trụ sở chi nhánh, mua bảo hiểm tài sản, hay thuê dịch vụ tư vấn. Đối với các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, khi tổ chức đấu thầu, giá gói thầu còn phải tuân thủ các quy định nội bộ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quản lý tài sản, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn nhà nước và phòng chống tham nhũng, lãng phí.
Đặc điểm và phân loại
Giá gói thầu có những đặc điểm riêng biệt giúp phân biệt với các khái niệm tài chính khác trong cùng hệ thống đấu thầu. Dưới đây là bảng tổng hợp các đặc điểm cơ bản và phân loại chi tiết:
| Tiêu chí | Nội dung chi tiết |
|---|---|
| Tính pháp lý | Là cơ sở pháp lý bắt buộc khi tổ chức đấu thầu, phải được phê duyệt bởi chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền trước khi phát hành hồ sơ mời thầu |
| Phạm vi áp dụng | Áp dụng cho mọi loại gói thầu: xây lắp, mua sắm hàng hóa, tư vấn, phi tư vấn, hỗn hợp, dịch vụ công |
| Cơ sở xác định | Tổng mức đầu tư được duyệt + định mức kinh tế - kỹ thuật + đơn giá xây dựng + chỉ số giá xây dựng + chi phí dự phòng |
| Thời điểm xác định | Được xác định tại bước chuẩn bị đầu tư và có thể điều chỉnh trước khi phát hành hồ sơ mời thầu |
| Ràng buộc tổng mức | Tổng giá các gói thầu không được vượt tổng mức đầu tư được phê duyệt |
| Hình thức thể hiện | Là con số cụ thể bằng đồng Việt Nam (hoặc ngoại tệ quy đổi) trong hồ sơ mời thầu |
| Tính công khai | Phải được công khai trong hồ sơ mời thầu và hệ thống mạng đấu thầu quốc gia |
| Thời hiệu áp dụng | Có giá trị đến khi hoàn thành lựa chọn nhà thầu hoặc phải cập nhật khi có biến động lớn |
Phân loại giá gói thầu theo tính chất gói thầu:
-
Giá gói thầu xây lắp (Construction bid package price): Áp dụng cho các gói thi công xây dựng công trình, lắp đặt thiết bị vào công trình. Đây là loại phổ biến nhất, thường chiếm tỷ trọng lớn nhất (60-80%) trong tổng mức đầu tư của dự án xây dựng.
-
Giá gói thầu mua sắm hàng hóa (Goods procurement bid package price): Áp dụng cho mua sắm máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên vật liệu. Trong ngân hàng, đây là gói thầu dùng để mua ATM, máy tính, server, thiết bị an ninh.
-
Giá gói thầu tư vấn (Consulting bid package price): Áp dụng cho gói tư vấn lập dự án, khảo sát, thiết kế, giám sát thi công, kiểm toán. Thường có giá trị nhỏ hơn so với gói xây lắp nhưng đòi hỏi tính chuyên môn cao.
-
Giá gói thầu phi tư vấn (Non-consulting bid package price): Áp dụng cho gói bảo hiểm, dịch vụ vệ sinh, dịch vụ bảo trì, đào tạo, in ấn, quảng cáo.
-
Giá gói thầu hỗn hợp (Mixed bid package price): Kết hợp nhiều loại hình trong cùng một gói thầu, ví dụ thiết kế và thi công (Design-Build), thường áp dụng cho dự án EPC (Engineering, Procurement and Construction).
-
Giá gói thầu dịch vụ công (Public service bid package price): Áp dụng cho các dịch vụ công ích, dịch vụ hành chính công.
Phân loại theo hình thức lựa chọn nhà thầu:
| Hình thức đấu thầu | Đặc điểm giá gói thầu |
|---|---|
| Đấu thầu rộng rãi (Open bidding) | Công khai toàn bộ giá gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia |
| Đấu thầu hạn chế (Restricted bidding) | Giá gói thầu chỉ gửi cho các nhà thầu được mời |
| Chỉ định thầu (Direct appointment) | Giá gói thầu là cơ sở thương thảo với nhà thầu được chỉ định |
| Mua sắm trực tiếp (Direct purchase) | Áp dụng cho gói thầu có giá trị nhỏ dưới ngưỡng quy định |
| Đấu thầu qua mạng (E-bidding) | Toàn bộ quy trình và giá gói thầu được thực hiện trên hệ thống điện tử |
Ví dụ thực tế trong ngành ngân hàng
Ví dụ 1: Dự án xây dựng trụ sở chi nhánh của Ngân hàng A
Ngân hàng A (ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án đầu tư xây dựng trụ sở chi nhánh tại thành phố lớn với tổng mức đầu tư 850 tỷ đồng. Dự án được phân chia thành 6 gói thầu với các giá gói thầu tương ứng như sau:
- Gói thầu số 1 - Thi công xây dựng phần ngầm: giá gói thầu 95 tỷ đồng (đấu thầu rộng rãi quốc tế)
- Gói thầu số 2 - Thi công xây dựng phần thân và hoàn thiện: giá gói thầu 420 tỷ đồng (đấu thầu rộng rãi trong nước)
- Gói thầu số 3 - Cung cấp và lắp đặt hệ thống điều hòa, thông gió: giá gói thầu 78 tỷ đồng
- Gói thầu số 4 - Cung cấp và lắp đặt hệ thống điện, điện nhẹ: giá gói thầu 112 tỷ đồng
- Gói thầu số 5 - Cung cấp nội thất và thiết bị văn phòng: giá gói thầu 65 tỷ đồng
- Gói thầu số 6 - Tư vấn giám sát thi công: giá gói thầu 18 tỷ đồng
Tổng giá các gói thầu là 788 tỷ đồng, phần còn lại 62 tỷ đồng thuộc chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, chi phí quản lý dự án và dự phòng. Giá gói thầu được phê duyệt ngày 15/3/2024 và công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ngay sau đó. Sau khi có 12 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu cho gói thầu số 2, giá dự thầu thấp nhất là 398 tỷ đồng, giá dự thầu cao nhất là 445 tỷ đồng, giá trung bình là 415 tỷ đồng. Nhà thầu X trúng thầu với giá 401 tỷ đồng (tiết kiệm 19 tỷ đồng so với giá gói thầu).
Ví dụ 2: Đấu thầu mua sắm hệ thống Core Banking của Ngân hàng B
Ngân hàng B tổ chức đấu thầu mua sắm hệ thống Core Banking thế hệ mới để phục vụ chuyển đổi số với giá gói thầu được phê duyệt là 245 tỷ đồng. Giá gói thầu này được xác định trên cơ sở: chi phí phần mềm Core Banking khoảng 165 tỷ đồng (license, triển khai, tích hợp), chi phí phần cứng (server, storage, network) khoảng 58 tỷ đồng, chi phí đào tạo và chuyển giao công nghệ 12 tỷ đồng, chi phí dự phòng 10 tỷ đồng. Do đây là gói thầu công nghệ thông tin có tính chất đặc thù, Ngân hàng B áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi quốc tế với 5 nhà thầu quốc tế tham gia. Nhà thầu Y trúng thầu với giá 228 tỷ đồng, giảm 17 tỷ đồng (khoảng 7%) so với giá gói thầu.
Ví dụ 3: Đấu thầu dịch vụ bảo hiểm tài sản cho Ngân hàng A
Ngân hàng A tổ chức đấu thầu gói thầu bảo hiểm tài sản cho toàn bộ hệ thống trụ sở và chi nhánh trên cả nước với giá gói thầu là 38,5 tỷ đồng/năm. Giá gói thầu được xác định dựa trên tổng giá trị tài sản cần bảo hiểm (ước tính khoảng 25.000 tỷ đồng) nhân với tỷ lệ phí bảo hiểm trung bình thị trường (khoảng 0,15%/năm). Có 4 công ty bảo hiểm tham gia dự thầu, giá dự thầu dao động từ 35,2 tỷ đồng đến 41,8 tỷ đồng. Nhà thầu Z trúng thầu với giá 36,8 tỷ đồng, tiết kiệm 1,7 tỷ đồng cho ngân hàng so với giá gói thầu được phê duyệt.
Giá gói thầu trong các ngôn ngữ khác
| Ngôn ngữ | Thuật ngữ | Phiên âm |
|---|---|---|
| Tiếng Anh | Bid package price (Package bid price / Tender package price) | /bɪd ˈpækɪdʒ praɪs/ |
| Tiếng Nhật | 入札パッケージ価格 (Nyūsatsu pakkeji kakaku) | /nyuːsatsu pakkeːdʒi kakaku/ |
| Tiếng Hàn | 입찰 패키지 가격 (Ipchal paekiji gagyeok) | /ip.tɕʰal pʰæk.idʒi ka.gjʌk/ |
| Tiếng Trung | 招标包价 (Zhāobiāo bāo jià) | /ʈʂɑʊ˥ pjɑʊ˥ tɕjɛ˥˩/ |
| Tiếng Tây Ban Nha | Precio del paquete de licitación | /pɾeˈθjo ðel paˈkete ðe liθitaˈθjon/ |
Câu hỏi thường gặp
Giá gói thầu khác gì tổng mức đầu tư và giá dự thầu?
Giá gói thầu, tổng mức đầu tư và giá dự thầu là ba khái niệm thường bị nhầm lẫn nhưng có bản chất khác nhau. Tổng mức đầu tư là toàn bộ chi phí ước tính của dự án (bao gồm tất cả các gói thầu, chi phí quản lý, chi phí dự phòng, lãi vay…) được phê duyệt ở giai đoạn chủ trương đầu tư. Giá gói thầu là giá trị tiền của từng phần dự án được phân chia để tổ chức đấu thầu riêng lẻ, được xác định trên cơ sở tổng mức đầu tư. Giá dự thầu là con số mà nhà thầu đề xuất trong hồ sơ dự thầu của mình, có thể thấp hơn hoặc cao hơn giá gói thầu tùy theo năng lực và chiến lược cạnh tranh. Ví dụ: một dự án xây dựng có tổng mức đầu tư 1.500 tỷ đồng có thể được chia thành 8 gói thầu, mỗi gói có giá gói thầu riêng biệt; nhà thầu tham gia dự thầu sẽ đưa ra giá dự thầu của mình để cạnh tranh với các nhà thầu khác.
Khi nào cần biết về giá gói thầu?
Kiến thức về giá gói thầu đặc biệt cần thiết trong các trường hợp sau: (1) Làm việc tại bộ phận đầu tư, mua sắm, quản lý tài sản của ngân hàng thương mại có vốn nhà nước - nơi thường xuyên tổ chức đấu thầu mua sắm tài sản cố định; (2) Tham gia các kỳ thi tuyển dụng vào ngân hàng nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước với các vị trí liên quan đến tài chính, đầu tư, kiểm toán nội bộ; (3) Nghiên cứu viên, giảng viên về tài chính công, quản lý dự án đầu tư; (4) Cán bộ quản lý dự án tại các tổng công ty nhà nước. Trong các bài thi trắc nghiệm, thí sinh thường gặp câu hỏi về trình tự xác định giá gói thầu, các thành phần chi phí cấu thành giá gói thầu, hoặc cách phân biệt giá gói thầu với giá dự thầu.
Giá gói thầu ảnh hưởng thế nào đến khách hàng ngân hàng?
Giá gói thầu tuy là khái niệm thuộc lĩnh vực đầu tư công và mua sắm nội bộ nhưng vẫn gián tiếp ảnh hưởng đến khách hàng ngân hàng theo nhiều cách. Thứ nhất, khi ngân hàng tổ chức đấu thầu xây dựng trụ sở chi nhánh, nếu giá gói thầu được xác định hợp lý và lựa chọn được nhà thầu tốt, chi phí đầu tư sẽ được kiểm soát hiệu quả, qua đó giảm chi phí vận hành và tăng khả năng cung cấp dịch vụ với giá ưu đãi cho khách hàng. Thứ hai, khi ngân hàng đấu thầu mua sắm hệ thống công nghệ thông tin (Core Banking, ATM, internet banking), giá gói thầu hợp lý sẽ giúp ngân hàng đầu tư vào hệ thống hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng. Thứ ba, với các ngân hàng nhà nước, việc xác định giá gói thầu minh bạch góp phần phòng chống tham nhũng, bảo vệ tài sản công, đảm bảo lợi ích chung của cộng đồng - trong đó có khách hàng là người gửi tiền và người vay vốn.
Tổng kết
Giá gói thầu là một khái niệm cốt lõi trong hệ thống đấu thầu và quản lý chi phí đầu tư, đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả của hoạt động mua sắm, đầu tư bằng vốn công và vốn của doanh nghiệp nhà nước. Đối với ứng viên ngành ngân hàng, việc nắm vững khái niệm bid package price, cách xác định, phân loại và áp dụng giá gói thầu không chỉ giúp hoàn thành tốt các bài thi tuyển dụng mà còn là nền tảng kiến thức quan trọng khi làm việc tại các bộ phận liên quan đến đầu tư, mua sắm, quản lý tài sản trong ngân hàng. Khi ôn tập, thí sinh nên đặc biệt chú trọng phân biệt rõ ba khái niệm tổng mức đầu tư - giá gói thầu - giá dự thầu, nắm vững các văn bản pháp lý hiện hành (Luật Đấu thầu 2023, Nghị định 24/2024/NĐ-CP, Nghị định 10/2021/NĐ-CP, Thông tư 14/2023/TT-BXD) và luyện tập giải các bài tập tình huống liên quan đến tính toán, phân bổ giá gói thầu trong dự án đầu tư xây dựng cũng như dự án mua sắm thiết bị của ngân hàng.