Giá trị còn lại là gì?

Giá trị còn lại là gì?

Giá trị còn lại (Net Book Value) là giá trị hiện còn của một tài sản cố định sau khi đã trừ đi toàn bộ số khấu hao luỹ kế được tích luỹ từ khi tài sản được đưa vào sử dụng. Nói cách khác, đây là phần nguyên giá chưa được khấu hao hoặc phần giá trị còn chưa được phân bổ vào chi phí của tài sản. Giá trị còn lại phản ánh thực trạng giá trị của tài sản trên sổ sách kế toán tại một thời điểm xác định, không phải giá trị thị trường thực tế của tài sản đó.

Tại sao Giá trị còn lại quan trọng trong ngân hàng?

• Phản ánh chính xác tài sản thực có: Giá trị còn lại giúp ngân hàng theo dõi và báo cáo chính xác giá trị tài sản cố định trên báo cáo tài chính, đảm bảo tính trung thực của số liệu kế toán.

• Xác định lãi lỗ khi thanh lý tài sản: Khi nhượng bán hoặc thanh lý tài sản cố định, khoản chênh lệch giữa giá bán và giá trị còn lại được ghi nhận là lãi hoặc lỗ trong kỳ, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh.

• Cơ sở định giá tài sản bảo đảm: Trong hoạt động tín dụng, giá trị còn lại là một trong những yếu tố quan trọng để xác định giá trị tài sản thế chấp, cầm cố nhằm bảo đảm cho các khoản vay.

• Tuân thủ quy định pháp lý: Việc tính toán và theo dõi giá trị còn lại giúp ngân hàng tuân thủ các quy định về trích khấu hao tài sản cố định theo Thông tư 45/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Cách tính Giá trị còn lại

Công thức tính giá trị còn lại được xác định như sau:

Giá trị còn lại = Nguyên giá tài sản cố định - Khấu hao luỹ kế

Trong đó:

• Nguyên giá là toàn bộ chi phí bỏ ra để có được tài sản cố định tính đến thời điểm đưa vào sử dụng, bao gồm: giá mua thực tế, chi phí vận chuyển, chi phí lắp đặt, chạy thử và các chi phí khác liên quan trực tiếp.

• Khấu hao luỹ kế là tổng số khấu hao đã trích qua các kỳ kế toán từ khi tài sản được đưa vào sử dụng đến thời điểm hiện tại.

Theo quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC, tuổi thọ hữu ích của tài sản cố định được xác định dựa trên thời gian sử dụng ước tính. Mức khấu hao hàng năm thường được tính theo phương pháp đường thẳng:

Mức khấu hao hàng năm = (Nguyên giá - Giá trị thanh lý ước tính) / Thời gian sử dụng ước tính

Giá trị còn lại sẽ giảm dần qua các năm sử dụng cho đến khi bằng giá trị thanh lý ước tính, tức là giá trị mà ngân hàng dự kiến thu được khi hết thời gian sử dụng hữu ích của tài sản.

Ví dụ thực tế

Ví dụ 1: Tính giá trị còn lại của máy ATM

Ngân hàng A mua và đưa vào sử dụng một máy ATM với các chi phí như sau:

• Giá mua máy ATM: 500.000.000 đồng
• Chi phí vận chuyển: 15.000.000 đồng
• Chi phí lắp đặt, chạy thử: 35.000.000 đồng
• Nguyên giá tổng cộng: 550.000.000 đồng

Thời gian sử dụng ước tính theo quy định: 10 năm Giá trị thanh lý ước tính: 50.000.000 đồng

Mức khấu hao hàng năm = (550.000.000 - 50.000.000) / 10 = 50.000.000 đồng/năm

Sau 3 năm sử dụng:

• Khấu hao luỹ kế = 50.000.000 × 3 = 150.000.000 đồng
• Giá trị còn lại = 550.000.000 - 150.000.000 = 400.000.000 đồng

Ví dụ 2: Thanh lý tài sản cố định

Giả sử Ngân hàng A thanh lý một chiếc xe vận chuyển tiền sau 5 năm sử dụng:

• Nguyên giá: 2.000.000.000 đồng
• Khấu hao luỹ kế sau 5 năm: 1.800.000.000 đồng (giả định khấu hao đều mỗi năm 360.000.000 đồng)
• Giá trị còn lại: 200.000.000 đồng

Nếu Ngân hàng A bán chiếc xe này với giá 250.000.000 đồng, khoản chênh lệch +50.000.000 đồng sẽ được ghi nhận là lãi thanh lý tài sản cố định trong kỳ.

Phân biệt với thuật ngữ liên quan

| Mối quan hệ = | Nguyên giá - Khấu hao luỹ kế = Giá trị còn lại |

Câu hỏi thường gặp trong đề thi

1. Công thức nào sau đây đúng để tính giá trị còn lại của tài sản cố định?

   • a) Giá trị còn lại = Nguyên giá + Khấu hao luỹ kế
   • b) Giá trị còn lại = Nguyên giá - Khấu hao luỹ kế
   • c) Giá trị còn lại = Nguyên giá - Giá trị thanh lý
   • d) Giá trị còn lại = Giá trị thanh lý + Khấu hao luỹ kế

2. Khi thanh lý một tài sản cố định, nếu giá bán cao hơn giá trị còn lại, khoản chênh lệch này được ghi nhận là?

3. Theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, giá trị còn lại của tài sản cố định sau khi khấu hao hết sẽ bằng với?

Tổng kết

Giá trị còn lại là chỉ tiêu kế toán quan trọng phản ánh phần nguyên giá chưa được phân bổ vào chi phí của tài sản cố định tại một thời điểm xác định. Việc nắm vững cách tính và ý nghĩa của giá trị còn lại giúp ứng viên xử lý tốt các câu hỏi liên quan đến kế toán tài sản cố định trong kỳ thi tuyển dụng ngân hàng. Hãy ghi nhớ công thức cơ bản: Giá trị còn lại = Nguyên giá - Khấu hao luỹ kế và phân biệt rõ ràng giá trị còn lại với các khái niệm nguyên giá, khấu hao luỹ kế và giá trị thị trường để đạt kết quả cao nhất trong kỳ thi.