Trái phiếu quốc tế là gì?

Trái phiếu quốc tế là gì?

Trái phiếu quốc tế (tiếng Anh: International Sovereign Bonds) là công cụ nợ do Chính phủ một quốc gia phát hành bằng đồng ngoại tệ (thường là USD, EUR, JPY hoặc các đồng tiền mạnh khác) và được chào bán trực tiếp trên thị trường vốn quốc tế. Đây là hình thức huy động vốn trực tiếp từ các nhà đầu tư nước ngoài nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn, hoặc tái cơ cấu danh mục nợ công của quốc gia. Trái phiếu quốc tế khác biệt cơ bản so với trái phiếu Chính phủ trong nước (TPCP) ở ba điểm chính: (1) được phát hành tại thị trường nước ngoài, (2) niêm yết trên các sàn giao dịch quốc tế như Luân Đôn, Singapore, Tokyo hoặc New York, và (3) chịu sự điều chỉnh của luật pháp quốc tế hoặc luật pháp của quốc gia sở tại sàn giao dịch.

Về bản chất, khi Chính phủ phát hành trái phiếu quốc tế, Chính phủ đóng vai trò là người vay (issuer) và cam kết trả gốc, lãi định kỳ cho người mua trái phiếu (bondholders) theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng vay. Lãi suất (coupon rate) thường được cố định hoặc thả nổi, phụ thuộc vào điều kiện thị trường tại thời điểm phát hành, xếp hạng tín nhiệm quốc gia (sovereign credit rating) do các tổ chức như S&P, Moody's hay Fitch đánh giá, cùng kỳ hạn của trái phiếu. Lãi suất trái phiếu quốc tế là một trong những chỉ số quan trọng nhất phản ánh sự tin tưởng của cộng đồng tài chính quốc tế đối với nền kinh tế của quốc gia phát hành. Chênh lệch giữa lãi suất trái phiếu quốc tế và lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ (US Treasury) được gọi là spread, là thước đo rủi ro quốc gia.

Trong bối cảnh Việt Nam, trái phiếu quốc tế được Chính phủ phát hành thông qua Bộ Tài chính, với sự tham gia của các ngân hàng đầu tư quốc tế hàng đầu trong vai trò tổ chức bảo lãnh phát hành (underwriters). Các đợt phát hành thường được giám sát chặt chẽ bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các cơ quan quản lý tài chính liên quan. Đồng tiền phát hành phổ biến nhất là USD, với mệnh giá tối thiểu thường là 1.000 USD hoặc 200.000 EUR tùy theo quy định của từng thị trường niêm yết.

Thuật ngữ tiếng Anh: International Sovereign Bonds Lĩnh vực: Thuế & Tài chính công

Đặc điểm và phân loại

Đặc điểm cơ bản của trái phiếu quốc tế

• Loại công cụ: Trái phiếu nợ trung và dài hạn do Chính phủ phát hành
• Đồng tiền phát hành: Ngoại tệ mạnh (USD, EUR, JPY, GBP, CHF)
• Kỳ hạn phổ biến: 5 năm, 7 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm, 30 năm
• Mệnh giá: 1.000 USD, 10.000 USD hoặc 100.000 EUR
• Đối tượng mua: Nhà đầu tư tổ chức (institutional investors) như quỹ hưu trí, quỹ đầu tư, ngân hàng trung ương
• Hình thức trả lãi: Định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm một lần
• Hình thức trả gốc: Một lần khi đáo hạn (bullet repayment)
• Thị trường giao dịch: Thứ cấp quốc tế, có thể chuyển nhượng tự do
• Xếp hạng tín nhiệm: Quyết định lãi suất phát hành và khả năng tiếp cận thị trường

Phân loại theo thị trường phát hành

| **Yank