URDG 758 - Quy tắc bảo lãnh theo yêu cầu là gì?

URDG 758 - Quy tắc bảo lãnh theo yêu cầu là gì?

URDG 758 (viết tắt của Uniform Rules for Demand Guarantees – Quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu) là bộ quy tắc thống nhất do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC – International Chamber of Commerce) ban hành năm 2010, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2010, thay thế cho phiên bản trước đó là URDG 458 (phát hành năm 1992). Bộ quy tắc này điều chỉnh các loại bảo lãnh theo yêu cầu (demand guarantee) và bảo lãnh đối ứng (counter-guarantee) trong hoạt động thương mại quốc tế, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các giao dịch đấu thầu, đầu tư xây dựng, mua bán hàng hóa xuyên biên giới và cả các dự án đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.

URDG 758 được áp dụng trên cơ sở tự nguyện (opt-in basis). Điều này có nghĩa là bộ quy tắc chỉ có hiệu lực khi các bên tham gia giao dịch thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản trong hợp đồng bảo lãnh hoặc ghi cụ thể trên thư bảo lãnh câu khai báo: "This guarantee is subject to URDG 758" (Bảo lãnh này tuân thủ URDG 758). Đây là điểm tương đồng với UCP 600 (điều chỉnh thư tín dụng) và URC 522 (điều chỉnh nhờ thu hối phiếu) – cả ba bộ quy tắc này đều là tập quán quốc tế do ICC ban hành, có tính chất tự nguyện và không có giá trị bắt buộc theo pháp luật quốc gia. Tuy nhiên, nhờ tính chuyên nghiệp và sự rõ ràng trong việc phân định quyền – nghĩa vụ của các bên, URDG 758 đã trở thành lựa chọn phổ biến hàng đầu tại hầu hết các ngân hàng thương mại lớn trên thế giới cũng như tại Việt Nam.

Bộ quy tắc URDG 758 gồm 35 điều khoản được sắp xếp theo cấu trúc logic chặt chẽ, bao trùm các nội dung trọng yếu: phạm vi áp dụng (Điều 1), định nghĩa và nguyên tắc giải thích (Điều 2-3), hình thức và nội dung của thư bảo lãnh (Điều 4-7), nghĩa vụ của các bên liên quan – gồm ngân hàng bảo lãnh (guarantor), người yêu cầu bảo lãnh (applicant/instructing party), người thụ hưởng (beneficiary) và ngân hàng đối ứng (Điều 8-12), quy trình yêu cầu thanh toán (Điều 15-25), thời hạn hiệu lực, gia hạn và chấm dứt bảo lãnh (Điều 26-31), cùng các quy định chi tiết về bảo lãnh đối ứng (Điều 32-35).

Khái niệm cốt lõi của bảo lãnh theo yêu cầu: Theo Điều 2(a) của URDG 758, bảo lãnh theo yêu cầu là cam kết độc lập (independent commitment), trừu tượng (abstract) và không điều kiện của ngân hàng bảo lãnh. Khi nhận được yêu cầu thanh toán phù hợp với các điều kiện ghi trên thư bảo lãnh, ngân hàng bảo lãnh cam kết thanh toán cho người thụ hưởng mà không phụ thuộc vào mối quan hệ hợp đồng cơ sở (underlying contract) giữa người yêu cầu bảo lãnh và người thụ hưởng. Đây là điểm phân biệt quan trọng nhất giữa bảo lãnh ngân hàng với các hình thức bảo đảm khác như cầm cố, thế chấp tài sản hay bảo lãnh có điều kiện (conditional guarantee), nơi ngân hàng chỉ thanh toán khi có bằng chứng cụ thể về vi phạm hợp đồng.

Khi nhận yêu cầu thanh toán, ngân hàng bảo lãnh chỉ có nghĩa vụ kiểm tra tính phù hợp ở mức "khi nhìn thấy" (on its face) với các điều kiện ghi trên thư bảo lãnh. Theo Điều 20(a) của URDG 758, ngân hàng có tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu để xem xét và đưa ra quyết định thanh toán. So với URDG 458 (quy định tương tự nhưng ít cụ thể hơn), phiên bản 758 có nhiều cải tiến quan trọng: bổ sung quy định chi tiết về bảo lãnh đối ứng (đặc biệt là quy trình phát hành gián tiếp qua hai ngân hàng), nâng thời hạn hiệu lực tối đa từ 4 năm lên 6 năm, đơn giản hóa quy trình sửa đổi bảo lãnh và làm rõ hơn quyền – nghĩa vụ của ngân hàng khi nhận yêu cầu thanh toán.

Thuật ngữ tiếng Anh: Uniform Rules for Demand Guarantees (URDG 758) Lĩnh vực: Thanh toán quốc tế (L/C, UCP, URC)

Đặc điểm và phân loại

1. Phân loại bảo lãnh theo mục đích sử dụng

URDG 758 điều chỉnh các dạng bảo lãnh chính sau đây:

| Bảo lãnh bảo hành | Warranty bond / Maintenance guarantee | Cam kết nhà thầu sửa chữa các khiếm khuyết phát sinh trong