Thuật ngữ: Thuế & Tài chính công

Hành vi tận dụng các kẽ hở, ưu đãi hợp pháp trong luật thuế để giảm thiểu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp, không vi phạm pháp luật nhưng gây thất thoát ngân sách.

Tránh thuế hợp pháp là lợi dụng kẽ hở pháp luật để giảm thuế hợp pháp; trốn thuế là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị truy cứu hình sự.

Nguyên tắc một khoản thu nhập chỉ bị đánh thuế một lần tại một quốc gia, được thực hiện qua miễn thuế hoặc khấu trừ thuế theo hiệp định.

Việc doanh nghiệp trích lập các quỹ dự phòng như dự phòng phải thu khó đòi, dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng bảo hành theo Thông tư 48/2019/TT-BTC.

Trú thuế xác định nghĩa vụ thuế TNCN toàn cầu (183 ngày/năm). Cư trú là khái niệm hành chính về nơi ở thường trú theo Luật Cư trú, không nhất thiết đồng nghĩa với trú thuế.

Phương thức thanh toán tiền thuế nợ thành nhiều kỳ theo quyết định cơ quan thuế khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính.

Mức bội chi ngân sách tối đa được phép, thường tính theo tỷ lệ phần trăm GDP và được Quốc hội thông qua hằng năm.

Giới hạn tối đa tổng nợ công do Quốc hội quyết định, hiện nay không vượt quá 60% GDP theo Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia.

Giá trị hàng hóa dùng để tính thuế nhập khẩu được xác định theo sáu phương pháp của Hiệp định WTO.

Cơ sở để tính thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu theo quy tắc trị giá giao dịch WTO và Điều 18 Thông tư 39/2016/TT-BTC.

Hành vi cố tình không khai báo, khai báo sai hoặc gian dối để giảm nghĩa vụ thuế, vi phạm pháp luật và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015.

Trốn thuế là vi phạm pháp luật và bị xử lý hình sự, trong khi tránh thuế là hợp pháp nhưng gây tranh cãi về đạo đức nghề nghiệp; ranh giới phụ thuộc vào mức độ khai thác kẽ hở pháp lý.

Hành vi cố ý che giấu thu nhập, tài sản tại nhiều quốc gia để tránh nghĩa vụ thuế, bị các cơ quan quản lý thuế quốc tế truy đuổi mạnh mẽ.

Khoản hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nhằm thực hiện chính sách xã hội hoặc ổn định giá cả thị trường.

Khoản hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân nhằm thực hiện chính sách an sinh, phúc lợi xã hội.

Khoản thuế được miễn giảm tương đương chi tiêu ngân sách, làm giảm doanh thu thuế nhưng vẫn cần báo cáo minh bạch.

Trợ giá can thiệp trực tiếp vào giá hàng hóa để giữ giá thị trường thấp hơn giá thị trường tự nhiên; trợ cấp là khoản hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng thụ hưởng mà không qua cơ chế giá.

Giải pháp phân bổ quyền đánh thuế giữa các quốc gia thị trường với quốc gia nơi đặt trụ sở của tập đoàn đa quốc gia.

Quy tắc toàn cầu chống xói mòn cơ sở thuế, áp dụng mức thuế tối thiểu 15% cho các công ty đa quốc gia.

Là cơ sở kinh doanh cố định của doanh nghiệp nước ngoài tại một quốc gia, là cơ sở để tính thuế theo hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Cơ sở kinh doanh cố định của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam tạo ra nghĩa vụ thuế TNDN. Trụ sở ổn định có thể là văn phòng, nhà máy, công trình xây dựng hoặc đại lý phụ thuộc.

Hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi thuế, miễn giảm thuế không đúng mục đích, gây thất thoát ngân sách và bị pháp luật xử lý nghiêm minh.

Hành vi lợi dụng chính sách, sơ hở trong quản lý để chiếm đoạt hoặc rút tiền từ ngân sách nhà nước trái pháp luật, có thể bị xử lý hình sự.

Hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi thuế, miễn giảm thuế để trục lợi cá nhân, gây thất thu ngân sách và bất công bằng trong xã hội.

Lĩnh vực khoa học quản lý thu, chi ngân sách nhà nước, chính sách thuế, nợ công và tài sản công nhằm phục vụ lợi ích chung của xã hội.

Các nguồn tài chính công không nằm trong ngân sách nhà nước như quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, vốn ODA, vay ODA ủy thác, đang được Nhà nước quản lý thống nhất.

Là tổng hợp các hoạt động đầu tư, tài trợ hướng tới bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Tài chính xanh đang trở thành xu hướng trong phân bổ ngân sách và phát hành trái phiếu Chính phủ.

Tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước để theo dõi các khoản thu, chi ngân sách nhà nước và quản lý dòng tiền ngân sách tập trung.

Hai trụ cột chính sách vĩ mô: tài khóa do Bộ Tài chính điều hành qua thuế chi, tiền tệ do Ngân hàng Nhà nước điều hành qua lãi suất và cung tiền.

Tài sản thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện quản lý gồm đất đai, trụ sở, xe công, tài sản hữu hình và vô hình của cơ quan nhà nước.