Thuật ngữ: Thuế & Tài chính công

Phần ngân sách do Quốc hội quyết định, dùng để chi cho các nhiệm vụ quốc gia, đầu tư phát triển, chi trả nợ Chính phủ và bổ sung cho ngân sách địa phương.

Ngân sách trung ương do Quốc hội quyết định phục vụ nhiệm vụ quốc gia; ngân sách địa phương do HĐND cấp tỉnh quyết định cho nhu cầu phát triển địa phương.

Phương pháp lập ngân sách yêu cầu chứng minh lại từng khoản chi từ con số không mỗi kỳ kế hoạch.

Phần ngân sách do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, huyện, xã quyết định, dựa trên phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi của chính quyền địa phương.

Cá nhân mà người nộp thuế TNCN có nghĩa vụ nuôi dưỡng như con cái, cha mẹ, vợ/chồng... được quy định tại Luật Thuế TNCN và Nghị định 126/2020.

Mức doanh thu tối thiểu theo quy định (từ 01/07/2025 không còn ngưỡng) mà hộ kinh doanh phải đăng ký và nộp thuế giá trị gia tăng.

Giới hạn nợ công tối đa không vượt quá 60% GDP theo Nghị quyết của Quốc hội, nhằm đảm bảo an toàn tài chính quốc gia.

Khoảng thời gian một năm tính từ ngày 01/01 đến 31/12 dùng để xác định các khoản thu chi ngân sách nhà nước trong năm tài khóa.

Năm tính thuế của người nộp thuế, có thể là năm dương lịch hoặc năm tài chính tùy trường hợp.

Khoảng thời gian 12 tháng để thực hiện dự toán ngân sách nhà nước, tính từ ngày 1/1 đến 31/12 dương lịch hàng năm theo quy định Luật NSNN.

Hệ thống công nghệ thông tin do cơ quan thuế vận hành để người nộp thuế phát hành, lưu trữ và truyền dữ liệu hóa đơn điện tử.

Nợ Chính phủ là khoản vay do Chính phủ vay để bù đắp bội chi ngân sách, trong khi nợ quốc gia bao gồm cả nợ Chính phủ, nợ chính quyền địa phương và nợ do doanh nghiệp nhà nước vay được bảo lãnh.

Tổng các khoản vay mà Chính phủ vay để bù đắp bội chi ngân sách và tái cơ cấu nợ, bao gồm nợ trong nước và nước ngoài.

Nợ công là nghĩa vụ nợ của Chính phủ trung ương, trong khi nợ quốc gia bao gồm cả nợ công, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ của doanh nghiệp nhà nước theo quy định tại Luật Quản lý nợ công.

Thâm hụt ngân sách là tình trạng chi vượt thu trong một năm, trong khi nợ công là tổng các khoản vay tích lũy qua các năm. Thâm hụt kéo dài sẽ làm gia tăng nợ công.

Tổng nợ của Chính phủ, doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương được Chính phủ bảo lãnh hoặc cam kết trả.

Khoản tiền thuế mà người nộp thuế chưa nộp cho ngân sách sau thời hạn quy định, chịu lãi chậm nộp và các biện pháp cưỡng chế theo Luật Quản lý thuế.

Khoản nợ thuế mà người nộp thuế đã bỏ trốn, mất tích, phá sản hoặc đã chết không còn tài sản để thi hành.

Số tiền thuế người nộp thuế chưa nộp sau thời hạn quy định, là chỉ tiêu quan trọng đánh giá hiệu quả quản lý thuế của cơ quan thuế địa phương.

Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức từ các nhà tài trợ song phương và đa phương với điều kiện ưu đãi, dùng để đầu tư cơ sở hạ tầng và giảm nghèo.

Nguồn vốn hỗ trợ từ các nhà tài trợ nước ngoài với điều kiện ưu đãi cho phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Trụ cột Hai của khuôn khổ thuế quốc tế OECD/G20 áp dụng mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% cho các tập đoàn đa quốc gia.

Hình thức đầu tư được thực hiện trên cơ sở hợp đồng giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư tư nhân theo Luật Đầu tư theo phương thức PPP 2020.

Hoạt động Kho bạc Nhà nước huy động vốn vay trên thị trường tài chính trong nước và quốc tế thông qua các công cụ nợ công ngắn, trung và dài hạn.

Kho bạc Nhà nước huy động vốn vay từ thị trường tài chính trong và ngoài nước thông qua phát hành trái phiếu.

Việc phân chia nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo tỷ lệ quy định tại Luật Ngân sách nhà nước.

Việc phân chia nguồn thu ngân sách cho các cấp, các ngành, các đơn vị sử dụng theo định mức và tiêu chí do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Việc phân bổ các nguồn thu ngân sách (thuế, phí, lệ phí) giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo Luật Ngân sách nhà nước.

Cơ chế phân chia quyền lập, chấp hành ngân sách giữa trung ương và địa phương, nhằm nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Mô hình phân chia quyền quản lý ngân sách giữa Trung ương và địa phương, gắn với rõ ràng về nguồn thu, nhiệm vụ chi và tiêu chí phân bổ.